June 21, 2017 – London, United Kingdom: The Prime Minister Theresa May and the Leader of the Labour Party Jeremy Corbyn in the Central Lobby of Westminster for the State Opening of Parliament, marking the formal start of the parliamentary year and the Queen’s Speech sets out the government’s agenda for the 2017-18 session, outlining proposed policies and legislation. Due to the revised calendar, the State Opening of Parliament took place with reduced ceremonial elements. This change arose due to the unique circumstances of the general election. (i-Images / Polaris) © PHOTO NEWS / PICTURES NOT INCLUDED IN THE CONTRACTS ! only BELGIUM ! *** local caption *** 05892072

No deal’-vooruitzicht zorgt voor nieuwe tweespalt in Britse politiek
Het vooruitzicht dat het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat zonder nieuwe handelsafspraken, heeft de breuklijnen in de Britse politiek nog scherper geaccentueerd. Parlementariërs van verschillende partijen willen samenspannen om zo’n uitkomst in het Lagerhuis te blokkeren, wat de hele brexit op losse schroeven kan zetten.
Anti-brexitbetoging in Edinburg.
Anti-brexitbetoging in Edinburg.Foto: HH/PA Photos Ltd
Daar staat tegenover dat de grootste brexitfans in het Britse parlement een ‘no deal’-scenario omarmen als drukmiddel om de EU toeschietelijker te maken in de onderhandelingen.
De tweespalt kan de andere 27 EU-lidstaten voor een lastige keuze plaatsen als ze vrijdag in Brussel gaan praten over de vorderingen van de brexitgesprekken. Blijven ze bij hun lijn dat er niet gesproken wordt over de toekomst, zolang er geen overeenstemming is over de eindafrekening, de Ierse grens en de status en rechten van burgers? Dan kan de uitkomst van de Britse richtingenstrijd bepalend zijn voor de toekomst.
Geven ze wat toe, door bijvoorbeeld alvast over een overgangsperiode te gaan praten, dan verlichten ze de druk op de Britten om over de brug te komen bij de openstaande kwesties.
‘Impasse’
Het ‘no deal’-scenario is sinds de afgelopen week nadrukkelijk in beeld gekomen. Eerst gaf de sinds de laatste verkiezingen danig verzwakte Britse premier Theresa May in het Lagerhuis te kennen dat haar regering zich voorbereidt op de mogelijkheid dat de gesprekken met de EU spaak lopen. Ze liet weten dat daarvoor op verschillende ministeries £250 mln vrij is gemaakt.
£250 mln
Volgens de Britse premier Theresa May is er door verschillende ministeries £250 mln vrijgemaakt om een ‘no deal’-scenario voor te bereiden.
Vervolgens bleek dat zo’n ‘no deal’-scenario inderdaad niet uitgesloten kan worden, toen EU-onderhandelaar Michel Barnier zei dat de gesprekken in ‘een impasse’ zitten. Dit terwijl er al meer dan zes maanden verstreken zijn sinds de Britten officieel hun wens om te vertrekken kenbaar hebben gemaakt.
Hammond in de schijnwerpers
De ontwikkelingen plaatsten de positie van de Britse minister van financiën, Philip Hammond, in de schijnwerpers. Hammond, die in november de nieuwe Britse begroting zal presenteren, vertelde een parlementaire commissie niet van plan te zijn nu alvast geld te reserveren om het land voor te bereiden op een ‘no deal’-uitkomst. ‘Dat doen we pas als het nodig is’, zei hij.
Daarmee leek Hammond – op zijn zachtst gezegd geen fan van de brexit – openlijk afstand te nemen van wat zijn eigen premier zei. Dat kwam de minister op felle kritiek te staan vanuit het brexitkamp. Er werd geroepen om het ontslag van de man die als ‘saboteur’ werd weggezet.

Voelde de doorgaans stoïcijnse Hammond zich daardoor geroepen wat hardere standpunten in te nemen? Het is een feit dat hij de EU vrijdag in een interview met Sky News wegzette als ‘de vijand’, wat hij even later op Twitter ‘een ongelukkige formulering’ noemde.
Ook gedoogpartner roert zich
De Hammond-episode is daarmee niet ten einde. The Telegraph meldde op zondag dat de Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP), die de regering-May van gedoogsteun voorziet, ook wil dat de ‘verdeeldheid zaaiende’ Hammond wordt weggestuurd, tenzij deze zich alsnog wat coöperatiever opstelt.
En daar blijft het niet bij. Want volgens The Sunday Times zijn zelfs ‘remainers’ in het kabinet-May van mening dat Hammond beter kan vertrekken, omdat ze gemerkt hebben dat iedere waarschuwing van de minister toch wordt weggezet als doemdenken van de antibrexitbrigade.
Ze stellen dan ook voor dat Hammond vervangen wordt door een ‘brexiteer waarbij de naam van milieuminister Michael Gove valt. Gove was een van de leidende gezichten van de Vote Leave-campagne. Hij deed na het referendum waarin de Britten voor de brexit kozen een gooi naar het partijleiderschap, nadat hij eerst campagnemaatje Boris Johnson had afgeserveerd als ongeschikt.
Samenspannen
In de tussentijd spannen parlementariërs van verschillende partijen samen om een brexit zonder handelsdeal te voorkomen. Ze proberen dat te doen door een stem over de uitkomst van de onderhandelingen op te laten nemen in de zogeheten ‘brexit bill.’
‘De premier moet aan de andere EU-lidstaten duidelijk maken dat het Britse geduld eindig is’• David Jones, parlementariër voor de Conservative Party
Dat is een wet die ervoor zorgt dat alle Europese wetten worden omgezet in Britse wetten, waarna gekeken kan worden welke geschrapt dan wel aangepast moeten worden. Deze ‘brexit bill’ wordt de komende tijd nader behandeld in het Britse Lagerhuis.
Tegelijkertijd dringen brexiteers er bij de regering op aan een plan op te stellen voor een toekomst zonder handelsdeal met de EU. In dat geval gaan de regels van de Wereldhandelsorganisatie gelden, met als consequentie dat er weer im- en exporttarieven komen.
Volgens de brexiteers hoeft dat helemaal geen ramp te zijn. ‘De premier moet duidelijk maken (aan de andere EU-lidstaten) dat het Britse geduld eindig is’, schreef David Jones, die voor de Conservatives van May in het Lagerhuis zit, in een opiniestuk in The Telegraph.
Bedrijfsleven bezorgd
Het Britse bedrijfsleven is er niet gerust op. De Britse werkgeversorganisatie CBI liet bij monde van directeur Carolyn Fairbairn weten dat de signalen over een impasse ‘uiterst zorgwekkend’ zijn voor veel bedrijven in het Verenigd Koninkrijk en de rest van Europa.
Het CBI roept beide zijden op ‘tot leiderschap’ en wijst op de banen die op het spel staan. ‘De noodzaak een overgangsperiode overeen te komen en tegen het einde van dit jaar over de einddeal te gaan praten is evident.’
‘Gesloten front’, dus geen Rutte
Gaat premier Mark Rutte proberen de brexitimpasse te doorbreken?

Volgens werkgeversvoorzitter Hans de Boer is Rutte de aangewezen persoon om een brug te slaan, zo liet De Boer vorige maand al weten. Nick Clegg, de voormalige aanvoerder van de Britse liberalen, gaat nog een stap verder. Hij ziet er wel brood in dat Rutte samen met John Major een Brits-Europese conventie belegt om het Verenigd Koninkrijk in de buitenringen van ‘de draaicirkel’ van de EU te brengen.

De kans is echter klein dat Rutte die rol op zich neemt. EU-leiders willen graag aan de Britse regering laten zien dat ze een gesloten front vormen. Dat zal deze week bij de EU-top in Brussel niet anders zijn. De brexit wordt vrijdagochtend besproken, in afwezigheid van de Britse premier, Theresa May.

Het wordt de ’27’ ook wel gemakkelijk gemaakt: in de onderhandelingen over een vertrekregeling is tot dusver veel te weinig vooruitgang geboekt, door onenigheid met de Britten over de financiële afwikkeling van de brexit. Dat bindt het Europese vasteland. Elke financiële verplichting die door May cum suis naar de prullenbak wordt verwezen, komt op het gezamenlijke bordje van de andere EU-landen terecht.