Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten komt uit Rusland

De Buk-raket waarmee vlucht MH17 werd neergeschoten was afkomstig uit Rusland. Na de aanval op het toestel op 17 juli 2014 werd de raketinstallatie weer vanuit Oost-Oekraïne de Russische grens overgebracht.

Volg de persconferentie in het liveblog op NU.nl (gesloten)

Dat bevestigt het Joint Investigation Team (JIT), dat het strafrechtelijk onderzoek naar de vliegramp leidt. Het onderzoek richt zich op het wapen waarmee het vliegtuig werd neergeschoten en de precieze locatie waarvandaan dat is gedaan.

De onderzoekers melden dat de Buk-raket waarmee het toestel is neergeschoten, met zekerheid werd afgeschoten vanuit een gebied in Oost-Oekraïne dat door pro-Russische rebellen wordt gecontroleerd. Het gaat “zonder enige twijfel” om een landbouwveld in Pervomajsk, zes kilometer ten zuiden van het stadje Snizhne. Satellietbeelden die de Verenigde Staten beschikbaar stelden, onderbouwen deze conclusie

Het JIT onderzocht ook de twee mogelijke afvuurlocaties die door Rusland werden aangewezen als de plek waarvandaan het Oekraïense leger een raket op het toestel zou hebben afgevuurd. Volgens het JIT staat voor beide plekken vast dat dit niet de afvuurlocaties zijn waarvandaan de Buk werd afgeschoten.

Het team weerlegt hiermee de stellingname van Rusland, dat beweert dat het Oekraïense leger vlucht MH17 uit de lucht schoot. Rusland stelde haar bewijsmateriaal niet beschikbaar aan het JIT.

Video: ‘Antwoord over MH17 nu al duidelijk’

'Antwoord over MH17 nu al duidelijk'

http://www.nu.nl/vliegramp-oekraine/4328309/buk-raket-waarmee-vlucht-mh17-werd-neergeschoten-komt-rusland.html#jit-presenteert-onderzoeksresultaten-4

Buk-raket

Vorig jaar meldde de Nederlandse Onderzoeksraad voor Veiligheid al dat een Russische Buk-raket destijds op het vliegtuig werd afgevuurd. Het JIT kan dit nu ook “met zekerheid zeggen”. Uit gesprekken tussen rebellenleiders blijkt dat zou zijn gevraagd om luchtafweergeschut vanuit Rusland. De Buk-raket uit de zogenoemde 9m38-serie werd vervolgens vanuit Rusland naar het rebellengebied gebracht.

Het team heeft een groot deel van de route die het raketsysteem aflegde vanuit Rusland naar Oost-Oekraïne in kaart gebracht via beelden op social media en gesprekken met getuigen. Uit de informatie blijkt dat het gaat om een afweersysteem met vier raketten.

Een dag na de ramp, op 18 juli, werd dezelfde installatie met daarop nog drie raketten weer naar Rusland gebracht.

 

Scenario’s

Het JIT meldt dat vrijwel meteen na de ramp werd uitgesloten dat het toestel door een ongeval of een aanslag vanuit het vliegtuig neerstortte. Ook is geen sprake van een aanslag door een ander vliegtuig, omdat hiervan geen sporen zijn te vinden op radarbeelden.

Ook Rusland meldde deze week radarbeelden te hebben ontdekt waarop geen ander vliegtuig te zien is dan de MH17. Het land legt het scenario van een mogelijk ander vliegtuig daarom naast zich neer, aldus de hoofdofficier van Justitie Fred Westerbeke.

 

Daders

Onderzoekers hebben niet achterhaald wie er precies achter de aanslag zitten. Er zijn zeker honderd personen in beeld, maar nog niemand is offcieel als verdachte aangemerkt. Het gaat onder meer om mensen die de Buk-installatie transporteerden, de raket faciliteerden of de opdracht gaven de raket daadwerkelijk af te vuren. Westerbeke wil niet zeggen waar de personen vandaan komen.

The Guardian berichtte dinsdag op basis van gesprekken met diplomaten dat de installatie van de 53e luchtafweerbrigade in de Russische stad Koersk zou zijn geweest. Russische militairen hebben zeer waarschijnlijk bij het transport geassisteerd.

Het JIT wil geen uitspraak doen over de betrokkenheid van Rusland bij de vliegramp. Rusland ontkent tot nu toe iedere betrokkenheid bij de aanslag op het toestel. Een woordvoerder van de Russische president Poetin laat weten dat de MH17-ramp ”transparant en volledig” moet worden onderzocht.

De Tweede Kamer wil zo snel mogelijk een debat over de voorlopige resultaten van het onderzoeksteam. Bij de ramp met vlucht MH17 kwamen op 17 juli 2014 298 mensen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Video: Hoe en door wie werd MH17 neergeschoten

Hoe en door wie werd MH17 neergeschoten

 

‘Extreem politiek’

Rusland noemt de conclusies van JIT “extreem politiek.” Politicus Leonid Slutsky: “Dit is natuurlijk een provocatief statement. Het heeft niets te maken met het onderzoek naar de tragedie die zo veel mensenlevens heeft weggenomen.”

“De conclusies van het onderzoek hebben maar één doel: Het imago van Rusland verder beschadigen.”

 

JIT

Het onderzoeksteam wordt geleid door het Nederlandse Landelijk Parket en de nationale recherche, die samenwerkten met justitie in Australië, Oekraïne, België en Maleisië.

Medewerkers van het JIT baseerden hun bevindingen onder meer op de duizenden wrakstukken van het toestel, tientallen getuigen, tienduizenden foto’s en video’s en opgenomen telefoongesprekken. Er werken tussen de honderd en de tweehonderd mensen bij het team, dat nog zeker tot eind 2018 doorgaat met het onderzoek.

 

JIT presenteert onderzoeksresultaten

Foto: EPA

Roep om zwaardere stappen tegen Rusland

Boodschappen die Poetin wél verstaat

Vandaag, 08:11Jolande van der Graaf

AMSTERDAM – De Buk-raket waarmee de 298 MH17-inzittenden zijn vermoord, kwam volgens justitie bewijsbaar uit Rusland. Maar Moskou ontkent glashard en heeft lak aan het strafrechtelijk onderzoek. Hoe nu verder?

„Premier Rutte kan niet nog een jaar op zijn handen blijven zitten, het is nu even geen ’business as usual’ meer met Rusland”, zegt diplomatiedeskundige Robert van de Roer. „Het strafrechtelijk bewijs ligt er. Ondertussen zet Moskou het Joint Investigation Team weg als schurken en veegt het de onderzoeksresultaten als flauwekul van tafel. Het JIT zal ook moeten onderzoeken wie bijvoorbeeld op het Russische ministerie van Defensie wist dat deze Buk-raketten naar Oekraïne gingen. Daarmee zijn tenslotte bijna tweehonderd Nederlanders vermoord.”

Een van de mogelijkheden die Nederlandse diplomaten tegenover Van de Roer noemen, is om onze ambassadeur in Moskou tijdelijk terug te roepen voor overleg. „En met een stevige boodschap te laten terugkeren. Elk ander land zou dat doen. President Poetin ligt daar geen nacht wakker van, maar het is een diplomatieke stap waarmee Nederland de eer hooghoudt en respect toont naar de slachtoffers en hun nabestaanden. Tot nu toe stelt Den Haag zich zwak en bangig op. Als leiders als Obama of Merkel zo hadden gereageerd, zouden zij in de publieke opinie in hun land zijn gesloopt.”

Een andere mogelijkheid die Nederlandse diplomaten bij Van de Roer schetsen, is om bij de EU-partners aan te dringen op verlenging of zelfs verzwaring van de economische sancties tegen Rusland. „Dat is een veel zwaardere stap. Ik ben benieuwd of Den Haag dat durft. Want dat betekent dat Nederland zijn nek moet uitsteken, deze zaak alsnog moet internationaliseren en ook moet hopen op solidariteit binnen de EU. Veel EU-landen zijn niet uit op een verslechtering van de relaties met Rusland, ook Duitsland niet.”

Hoogleraar internationaal strafrecht Göran Sluiter vindt het onaanvaardbaar dat nog steeds onduidelijk is waar de daders straks voor de rechter moeten komen. „Moskou spint garen bij die besluiteloosheid. De politiek wil klaarblijkelijk de kool en de geit sparen. Maar het OM heeft nu geen poot om op te staan in het verplichten van Rusland tot medewerking aan het onderzoek.”

Ander probleem is dat de getuigen naar wie het Joint Investigation Team naarstig op zoek is, geen idee hebben waar zij zich moeten melden. „In Oekraïne? Als straks toch in ons land wordt vervolgd, is het de vraag of zij überhaupt bescherming en de beloofde strafvermindering krijgen.”

Een strafzaak voor een Nederlandse rechtbank is volgens Sluiter veruit de beste optie. „Het Kremlin zal zich dan wél achter de oren krabben. Hier geldt het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens dat Rusland een onderzoeksplicht oplegt. Bij weigering kan Nederland de zaak aanbrengen bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.”

Ook moet volgens Sluiter snel besloten worden voor welke strafbare feiten de aanslagplegers worden vervolgd. „Ook die keus had allang gemaakt moeten zijn. Als de daders van oorlogsmisdrijven worden beschuldigd, heeft het OM opnieuw handvatten. Naar het Verdrag van Genève is Rusland dan verplicht verdachten uit te leveren of zelf te berechten.”

1 / 8
Lees meer over: