Donald Trump maakt zich verdacht door ontslag FBI-directeur
FBI-directeur James Comey krijgt de zak juist nu het onderzoek naar Russische inmenging in de verkiezingen op stoom komt. Comey had een dag voor zijn ontslag om extra geld en personeel gevraagd voor het onderzoek. Met het ontslag ontbrandt een felle discussie over ‘obstructie’ door het Witte Huis.

Het tijdstip van het ontslag van James Comey is volgens Democratische Congresleden op zijn minst ‘verdacht’. Net op het moment dat het onderzoek naar Russische inmenging in de door Donald Trump gewonnen presidentsverkiezingen handen en voeten krijgt, sneuvelt de man die namens de federale recherche FBI dat onderzoek leidt.

Donald Trump heeft zich van meet af aan fel verzet tegen het onderzoek. Hij noemt de beschuldigingen al maanden ‘een enorm verzinsel dat de belastingbetaler onnodig op kosten jaagt’ en waaraan snel een einde moet komen.

Maar juist vandaag zou de door Donald Trump ontslagen directeur van de Federale Recherche FBI worden gehoord over ‘wereldwijde bedreigingen’. Bovendien zijn net de eerste dagvaardingen de deur uit, naar voormalige medewerkers van Michael Flynn.

De Nationale Veiligheidsadviseur moest al snel het veld ruimen omdat hij een te nauwe relatie zou hebben opgebouwd met het Kremlin. De dagvaardingen zijn het eerste harde bewijs dat het onderzoek, onder leiding van de FBI, op stoom komt. Ze werden uitgevaardigd door de openbare aanklager in Alexandria, Virginia.

Feller
Ik zoek naar goede argumenten maar ik vind die niet
Jeff Flake, sanator
Parlementsleden, ook van Trumps Republikeinse partij, spreken hun verbazing uit over Comey’s ontslag. ,,Ik zoek naar goede argumenten maar ik vind die niet”, zegt senator Jeff Flake, een Republikein. Democratische collega’s reageren veel feller. ,,Dit is Nixoniaans”, aldus Bob Casey.

Hij en andere Democraten trekken een vergelijking met Richard Nixons ‘Saturday Night Massacre’. Deze president ontsloeg in 1973 de onafhankelijke, speciale aanklager die een onderzoek instelde naar de Watergate-affaire. Toen alsnog bleek dat in opdracht van het Witte Huis politieke tegenstanders werden bespioneerd moest hij vroegtijdig aftreden.

Na Comey’s vertrek happen ook commentatoren en wetenschappers naar adem. ,,Dit is ongekend”, zegt Michael Beschloss, een expert in Amerika’s presidentiële geschiedenis. ,,Trump laat zien dat hij weinig respect heeft voor het systeem waarbinnen dit onderzoek plaatsvindt.”

Commentatoren delen dezelfde mening: Trump laat opnieuw zien dat hij niet veel op heeft met instituten en protocollen die erop zijn gericht om de president rekenschap te laten afleggen. Eerder al veegde hij de vloer aan met bijvoorbeeld de rechters die zijn strenge immigratieregels opschorten.

Gelekte e-mails
Hillary Clinton.
Hillary Clinton. © REUTERS
Ook de reden voor het ontslag van Comey door de president roept veel vragen op. Trump beroept zich erop dat ‘het publieke vertrouwen in de FBI’ moest worden hersteld. Het Witte Huis vulde die uitleg later aan met de mededeling dat tot het ontslag was besloten omdat Comey de affaire rond de gelekte e-mails van Hillary Clinton vorig jaar uit de hand had laten lopen. De FBI meldde eerst dat er geen reden was om een onderzoek in te stellen, maar in de aanloop naar de presidentsverkiezingen werd daar alsnog mee begonnen, om het vervolgens weer af te blazen. Hillary Clinton is ervan overtuigd dat zij daardoor de verkiezingsstrijd met Trump heeft verloren.

Kort voor de verkiezingsdag op 4 november gaf Trump Comey nog een pluim voor zijn optreden. ,,Daar is een hoop moed voor nodig. Hij zet het onderzoek toch door, ondanks alle verzet om Clinton te beschermen voor gerechtelijke vervolging”, zei Trump toen. Maar waarom zou hij dan juist nu om die ‘oude’ affaire moeten vertrekken, vragen critici zich af. Zij wijzen op de aanzwellende berichtenstroom dat Trump zocht naar een stok om James Comey mee te kunnen slaan.

Grote invloed
Tot slot staat de rol van minister van Justitie Jeff Sessions ter discussie. Hij zou van grote invloed zijn geweest op Trumps besluit. Sessions trok zich terug uit het onderzoek naar de Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingsstrijd nadat hij had moeten toegeven dat hij herhaaldelijk contact had gehad met de Russische ambassadeur. Nu is hij de naaste adviseur van president Trump bij het ontslag van de man die het veldonderzoek leidde.

Pence

De Amerikaanse vicepresident Mike Pence heeft vandaag benadrukt dat er geen verband is tussen het ontslag van FBI-topman James Comey en het onderzoek naar mogelijke Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Pence zei dat Comey de laan uit is gestuurd om het vertrouwen van de Amerikanen in de recherchedienst FBI te herstellen.

Pence zei dat president Donald Trump in de kwestie-Comey ‘doortastend leiderschap’ heeft getoond in het belang van de veiligheid van de Amerikanen.