REPORTAGE

In veel Duitse steden gaan betogers wekelijks de straat op. Ze zijn vóór de EU, en willen het beeld bestrijden dat de meerderheid van de Duitsers anti-Europees is.

U krijgt 5 artikelen van Trouw cadeau. Dit is nummer 1 .

Onbeperkt onze artikelen lezen? Digitaal Basis € 2.50 per week.

Frederic Thywissen (25) houdt het wat onwennig vast, het blauwe vlaggetje met de gele sterren in zijn linkerhand. Hij heeft nog nooit gedemonstreerd. Nu staat hij, gekleed in een elegante beige overjas, in de gutsende regen op de Gendarmenmarkt. Thywissen is al het negatieve gepraat over Europa zat, daarom is hij gekomen. “In de beeldvorming lijken de tegenstanders in de meerderheid”, zegt hij. “Maar dat is niet zo.”

Al zes zondagen op rij demonstreert de ‘Pulse of Europe’-beweging vóór Europese eenwording bij de trappen van het statige Konzerthaus in het centrum van Berlijn. Zo veel als vorige week − 5.500 mensen, volgens de organisatie − zijn er dit keer niet op de been. Maar het zijn er nog steeds enkele duizenden, ondanks het slechte weer.

Na Nederland nu Frankrijk

Waar vorige week nog in het Nederlands ‘Blijf bij ons’ op bordjes stond, klinken nu montere woorden over de Nederlandse verkiezingsuitslag. Die horde is genomen, is de teneur, de blik richt zich nu op Frankrijk, waar in mei presidentsverkiezingen zijn en Marine Le Pen hoog in de peilingen staat. “Vive la France”, roept iemand op het podium. “Vive l’Europe.”

‘Pulse of Europe’ ontstond begin februari in Frankfurt. Oprichter is advocaat Daniel Röder. Hij wil de ‘zwijgende meerderheid’ in Europa mobiliseren, tegen het nationalistische tij in. Een recente ARD-peiling geeft hem, in ieder geval wat Duitsland betreft, gelijk: 78 procent van de Duitsers wil méér Europese integratie. De beweging verspreidde zich snel over Duitsland en steekt ook de grens over. Gisteren werd gedemonstreerd in 60 steden, waarvan 47 in Duitsland.

“Waar je ook kijkt in Europa”, verzucht gepensioneerd logopediste Barbara Richartz (68), “overal zie je tegenwoordig van die nationalistische idioten”. Ze had er een paar weken geleden schoon genoeg van en hing demonstratief een EU-vlag op haar balkon. Van ‘Pulse of Europe’ had ze nog niet gehoord. “Ik hou eigenlijk niet van vlaggen”, zegt ze. “Een andere dan de Europese zou ik sowieso nooit ophangen.” Maar ze voelde dat ze íets moest doen.

Twintigers en dertigers

Dat gevoel hebben niet alleen mensen van haar generatie, ook opvallend veel twintigers en dertigers staan op de Gendarmenmarkt. Zoals Viola Hoffmann (30) en Christina Jankowski (28). Al gaat het ook bij hen soms nog wat onwennig. Als het ‘Europese volkslied’ wordt ingezet, zingen ze aarzelend mee, ze hebben het nog nooit gezongen. Halverwege geeft Hoffmann het op. “Ik snap er niks van”, roept ze, starend naar het 18de-eeuwse gedicht ‘Ode an die Freude’ van Friedrich von Schiller dat iemand haar in de hand drukte. “Goethe en Schiller enzo,” giechelt ook Jankowski, “ik heb er niet zoveel mee.”

Maar de EU, daar zijn ze vóór. “Het is gewoon de goede weg”, zegt Jankowski. “Samen zijn we sterker.” Hoffmann is zelfs ‘begeistert’. De EU betekent voor hen vooral open grenzen, zo blijkt. Ze studeerden in Nederland en Denemarken, Jankowski werkte in België. “Voor ons is het vanzelfsprekend”, zegt Hoffmann. “Maar mijn moeder vertelt altijd hoe zij opeens zomaar naar Frankrijk kon reizen, hoe bijzonder dat voelde.”

‘EU-romantici’ zijn de ‘Pulse of Europe’-demonstranten niet, benadrukt oprichter Römer in interviews. Dat geluid klinkt ook op de Gendarmenmarkt: de EU is niet perfect, maar ze is waardevol, laten we haar samen beter maken. Een optimisme waar Hoffmann en Jankowski behoefte aan hebben. “Ik verlang naar politici met een visie voor Europa”, zegt Hoffmann. “Mensen die Europa weer samenbrengen.” En ach, dan neemt ze die onbegrijpelijke Schiller graag op de koop toe.