(Van links naar rechts op de eerste rij): Bondskanselier Angela Merkel, Belgische premier Charles Michel, secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg en Amerikaanse president Donald Trump. Foto Getty Images

Trump zet bondgenootschap op scherp tijdens de Navo-top

De Amerikaanse president Donald Trump is woensdag op de Navo-top hard in botsing gekomen met de Europese bondgenoten. Hij zette een tweedaagse top van het bondgenootschap op scherp met een aanval op de Duitsers, die in zijn ogen te weinig geld besteden aan defensie, maar wel voor miljarden euro’s aan Russisch gas kopen.

Daarna eiste Trump dat alle lidstaten op den duur 4 procent van het nationaal inkomen besteden aan defensie, in plaats van de afgesproken 2 procent — een percentage dat veel landen nog lang niet halen.

In een officiële verklaring van alle Navo-leiders staat dat 2 procent het streven is. Ook Trump keurde die tekst goed. Maar de verklaring was nog niet gepubliceerd of hij legde de lat alweer hoger. Die 2 procent moet niet in 2024 worden gehaald, zoals altijd het plan is geweest, maar onmiddellijk. En daarna moeten de Navo-landen naar 4 procent, zo bevestigden anonieme Witte Huisbronnen.

Navo-chef Jens Stoltenberg ging er op een persconferentie niet op in. ‘We zijn het eens over de 2 procent. Laten we daar maar eens mee beginnen’, zei hij. De normaal zo serieuze Noor onderdrukte daarbij een lachje, alsof alleen ironie hem nog kan beschermen tegen de wanhoop.

Mikpunt Merkel

Het verwijt dat de Europeanen de Amerikaanse belastingbetaler laten opdraaien voor de veiligheid van hun eigen continent, klinkt al langer uit de mond van Trump. Het rijke Duitsland bleek woensdag zijn belangrijkste mikpunt. Hij noemde Duitsland de gevangene van Rusland vanwege de afhankelijkheid van gasleveranties, waaraan de Duitsers jaarlijks miljarden euro’s besteden.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel reageerde afgemeten. Ze wees erop dat ze is opgegroeid in de DDR, een satellietstaat van de Sovjet-Unie, en dat haar land nu soeverein is. Ze kreeg bijval van premier Mark Rutte. ‘Ook Nederland zal afhankelijk blijven van Rusland, want we zetten de gaswinning in Groningen stop.’ Stoltenberg zei sussend dat het betrekken van gas uit Rusland geen Navo-zaak is, maar een beslissing van afzonderlijke lidstaten.

In de marge van de Navo-top kwamen Trump en Merkel bijeen om de onvrede uit de wereld te helpen. Na afloop sprak de president over een ‘enorm goede ontmoeting’. Maar de houding van de twee leiders sprak andere taal. Merkel deed wel heel erg haar best weg te kijken van Trump.

Dat Trump na zijn gesprek met Merkel weer in superlatieven sprak over hun onderhoud, terwijl hij zich eerder haast denigrerend had uitgelaten over de relatie van Duitsland met Rusland, is typisch Trump. Zaken doen met hem moet aanvoelen als een rit in de botsautootjes op de zomerkermis.

BUITENLAND

Merkel verweert zich tegen kritiek Trump, we voeren ‘eigenstandige politiek’

Duitsland wordt volgens Trump ‘totaal gecontroleerd’ door Moskou

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft zich op de NAVO-top in Brussel verweerd tegen de harde kritiek van Donald Trump dat Duitsland vanwege de samenwerking op het gebied van gas een ”gevangene’’ van Rusland zou zijn. Duitsland wordt volgens de Amerikaanse president ”totaal gecontroleerd’’ door Moskou.

Veiligheidsparaplu

Merkel zei dat ze zelf heeft ervaren dat een deel van Duitsland was bezet door de Sovjet-Unie. Het is goed dat we nu een ”eigenstandige politiek’’ kunnen voeren en zelfstandig beslissingen kunnen nemen, aldus de politica die opgroeide in Oost-Duitsland (DDR).

Trump verwijt Europese landen als Duitsland te weinig te betalen voor de veiligheidsparaplu die de VS biedt. Net als Nederland haalt ook Berlijn bij lange na de doelstelling voor defensie-uitgaven niet. De oosterburen geven daar dit jaar 1,24 procent van het nationaal inkomen aan uit. Merkel wees erop dat de bestedingen tussen 2015 en 2025 met 80 procent stijgen.

Fantastische relatie

De twee hadden in de loop van de middag een gesprek. ”We hebben een heel goede relatie met de kanselier en een fantastische relatie met Duitsland’’, zei Trump naderhand volgens persbureau Reuters. Hij verweet Duitsland de laatste tijd juist geregeld dat het een veel te hoog handelsoverschot heeft met de VS en dreigt met heffingen op Duitse auto’s.

Trump bracht ook persoonlijk zijn zorgen over de gaspijplijn over. Merkel zei dat ze met hem had gesproken over migratie en handel. Volgens Trump kwam ook tijdens de vergadersessie van alle leiders handel ter sprake, naast de militaire uitgaven. ”We hebben een goede bijeenkomst.’’

Steeds meer geschilpunten

Toch zit er in zijn handelingen en uitspraken een patroon dat voor de Europese bondgenoten behoorlijk verontrustend moet zijn. De lijst met geschilpunten wil maar niet afnemen, integendeel, hoe vaak men elkaar ook ontmoet. Trump was het bij het begin van de Navo-top met de Europeanen oneens over het klimaatakkoord van Parijs, de nucleaire overeenkomst met Iran, de handel, de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Jeruzalem en de lastenverdeling in het bondgenootschap. De zon was nog niet onder of er waren twee kwesties bij gekomen: het Russische gas en de nieuwe eis van 4 procent.

Dat getal lijkt te zijn gebaseerd op de bijna 4 procent die de Verenigde Staten nu aan defensie uitgeven. Gelijke monniken, gelijke kappen, dat is pas eerlijk, in de overzichtelijke wereld zoals Trump die zich wenst. Premier Rutte was er tamelijk laconiek onder. ‘De Amerikaanse president heeft zijn eigen stijl. Maar zijn druk is wel effectief’, zei hij met een verwijzing naar het feit dat de meeste landen hun defensie-uitgaven laten stijgen. Hij zei Trump ermee te hebben ‘gecomplimenteerd’.

Trump wil dat NAVO-landen 4 procent van bruto binnenlands product uitgeven aan defensie

Gaat volgens bron in Witte Huis niet om formeel voorstel

 Tags: 

De Amerikaanse president Donald Trump heeft volgens Bulgarije op de NAVO-top aangedrongen op hogere defensie-uitgaven dan is afgesproken. Trump wil volgens president Rumen Radev dat lidstaten van het bondgenootschap 4 procent van het bruto binnenlands product uitgeven aan defensie.

Geen formeel voorstel

Binnen de NAVO is afgesproken dat landen in 2024 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) uitgeven aan defensie. De lidstaten herhaalden in de slotverklaring van de NAVO-top in Brussel nog eens volledig achter de doelstelling voor defensie-uitgaven te staan.

Trump vindt dat veel Europese landen te weinig uitgeven aan defensie. Een bron in het Witte Huis bevestigde dat Trump tegen NAVO-leiders zei dat ze daar eigenlijk 4 procent van het bbp aan moeten spenderen. Het gaat volgens de bron niet om een formeel voorstel.

We zullen kijken

Premier Rutte zei dat Nederland zich houdt aan de afspraak om naar de 2 procent toe te bewegen. Hij gaf Trump een compliment voor de ”krachtige boodschap” die hij heeft gegeven over de defensiebestedingen. Nederland zit nu op 1,3 procent. ”We zullen de komende jaren steeds kijken of er ruimte is in de begroting.”

Donald J. Trump

@realDonaldTrump

What good is NATO if Germany is paying Russia billions of dollars for gas and energy? Why are there only 5 out of 29 countries that have met their commitment? The U.S. is paying for Europe’s protection, then loses billions on Trade. Must pay 2% of GDP IMMEDIATELY, not by 2025.

MEER OVER DE NAVO-TOP:

Sinds de komst van Trump springen de Navo-partners net wat ruwer met elkaar om
Zo beleefd als het er ooit aan toe ging op Navo-toppen, zo onverbloemd is het taalgebruik sinds Donald Trump zijn intrede heeft gedaan. Toch is hij niet de enige die de partners op stang jaagt. De Turkse president Erdogan doet amper voor hem onder.

MEER OVER

  • DONALD TRUMP
  • POLITIEK
  • INTERNATIONALE BETREKKINGEN
  • INTERNATIONALE ORGANISATIES
  • NAVO-TOP