De dalai lama zegt dat hij allang op de hoogte was van verhalen over seksueel misbruik door boeddhistische leraren. “Ik wist al die dingen al, ze zijn niet nieuw”, antwoordde hij op de vraag van de NOS wat hij heeft geleerd van zijn gesprek met vier slachtoffers van gisteren. Vervolgvragen en andere vragen over het onderwerp mochten op een korte persbijeenkomst in de Nieuwe Kerk in Amsterdam niet worden gesteld.

De boeddhistische leider zegt dat hij beschuldigingen besprak op een bijeenkomst met westerse boeddhisten in 1993. “Ik denk dat dat hoogstwaarschijnlijk over Sogyal Rinpoche ging.” Dat is een van de bekendste en meest omstreden boeddhistische leraren. Volgens de vier slachtoffers had de dalai lama overigens gisteren gezegd dat hij door hun gesprek nu een aanleiding heeft om er iets mee te doen.

Tientallen slachtoffers

Verder herhaalde de geestelijk leider dat zelfdiscipline belangrijk is voor leraren en dat slachtoffers hun verhalen publiek moeten maken. “Dan zouden leraren zich zorgen kunnen maken over de schande.” Tientallen slachtoffers zijn de afgelopen jaren naar buiten getreden met klachten over leraren.

Het kantoor van de dalai lama krijgt al sinds in ieder geval 1992 brieven van misbruikslachtoffers. De geestelijk leider heeft in de waarschuwingen over Sogyal in elk geval geen aanleiding gezien om afstand tot hem te bewaren.

‘Zijn stem heeft meer gewicht’

Oane Bijlsma, ex-volgeling van Sogyal Rinpoche en initiatiefnemer van het gesprek met de de dalai lama, is teleurgesteld. “We zijn er al mee naar buiten getreden, hoe moeilijk dat ook is vanwege onder meer de schaamte. Er lijkt niets te zijn veranderd. En bovendien: als hij niet openlijk achter ons staat en het misbruik afkeurt… zijn stem heeft meer gewicht dan die van ons.” Bijlsma vindt het tijd dat “de belangen van slachtoffers voor politieke belangen en relaties tussen de dalai lama en leraren” gaan.

Ook is zij verbaasd over het antwoord dat de dalai lama het allemaal al wist. “Hij wist gisteren bijvoorbeeld duidelijk niets over OKC.” Dat is een Belgische boeddhistische sekte waarbinnen een van de vier slachtoffers, Ricardo Mendes, is geboren. Mendes zegt dat hij gisteren meerdere keren aan de geestelijk leider vertelde dat OKC foto’s van de dalai lama als legitimering gebruikt.

De dalai lama bevestigde dat hij het probleem in november zal bespreken op een bijeenkomst met boeddhistische leraren in zijn Indiase woonplaats Dharamsala

Misbruikslachtoffers spreken dalai lama en zijn blij met toezegging

AANGEPAST

GESCHREVEN DOOR
Anna Mees en Bas de Vries

Slachtoffers van seksueel misbruik hebben in Rotterdam zo’n half uur met de dalai lama gesproken. Voor zover bekend is het voor het eerst dat hij slachtoffers van misbruik door boeddhistische geestelijken ontmoet.

De dalai lama heeft toegezegd dat hij het wijdverbreide misbruikprobleem gaat bespreken op een grote bijeenkomst met boeddhistische leraren in zijn Indiase woonplaats Dharamsala. Dat zegt de initiatiefnemer van de bijeenkomst, Oane Bijlsma.

Zij is verheugd met die toezegging en noemt de bijeenkomst “best moeizaam, maar zeker de moeite waard”. Het kantoor van de dalai lama heeft nog niet gereageerd op de bijeenkomst of zich uitgelaten over de toezegging.

Zelfdiscipline

“Hij begon met dingen die hij altijd zegt, zoals dat het beoefenen van zelfdiscipline belangrijk is voor boeddhisten. En dat de leraren over wie we het hadden, die zelfdiscipline niet hebben maar erop moeten trainen.”

In het begin wilde de dalai lama vooral zelf praten en het kostte moeite daardoorheen te breken, zegt Bijlsma. “Later zei hij dat we een zaadje geplant hadden en dat hij nu materiaal heeft om iets mee te doen.”

Slachtoffer na gesprek met dalai lama: ‘Ik denk dat het te schokkend voor hem was’

“Ik vind het jammer dat ik niet heb gehoord dat de dalai lama het erg vindt wat ons is overkomen”, zegt Chris, een andere Nederlandse vrouw. “Terwijl boeddhisten het juist altijd over compassie hebben.”

Niet bij machte

Lotgenoot Cecile zegt: “Ik kon wel aan hem zien dat hij het erg vond.” Ze heeft de naam van haar ex-leraar, bij wie ze twee jaar geleden wegging, een paar keer genoemd. “Zodat ik zeker wist dat hij het hoorde. Dat vind ik belangrijk, omdat de leraar nog actief is.” Als reactie kreeg de vrouw te horen dat leraren eerlijk moeten zijn. “En hij zei dat hij niet bij machte is om het probleem aan te pakken, maar dat hij graag wil dat wij daaraan bijdragen, bijvoorbeeld door onze verhalen online te zetten.”

De dalai lama in gesprek met de slachtoffersMARLIES BOSCH | STICHTING BEZOEK ZIJNE HEILIGHEID DALAI LAMA

In 2015 kwamen veel beschuldigingen aan het adres van boeddhistische monniken en leraren in Nederland. Ze zouden zich de afgelopen decennia schuldig hebben gemaakt aan seksueel misbruik van leerlingen, zowel mannen als vrouwen. Volgens Bijlsma noemde de dalai lama een speciale bijeenkomst met wetenschappers over dit onderwerp vandaag in Rotterdam een “zeer interessant idee”.

De slachtoffers willen graag dat de dalai lama zijn positie gebruikt om te benadrukken dat leraren die misbruik plegen niet boven de wet staan. “Hij zei daarop dat hij al eerder heeft gezegd dat ‘slechte lama’s’ publiekelijk moeten worden bekritiseerd.”

Sekte

Ricardo Mendes is geboren in de Belgische boeddhistische sekte Ogyen Kunzang Chöling (OKC) en heeft daar het grootste deel van zijn leven doorgebracht. “Dat is weer heel anders dan dat als je als volwassene bewust voor een bepaalde gemeenschap kiest. Ik heb aangetoond dat onze zaak anders is, omdat die over kinderen gaat.” Een Belgische rechter komt binnenkort met een beslissing over deze zaak.

Ricardo en Oane met het boekje dat ze overhandigd hebbenANNA MEES / NOS

De vier hebben de dalai lama allerlei papieren overhandigd. Het belangrijkste: een boekje met uitgeschreven getuigenissen van hen en acht anderen, uit allerlei landen en ex-volgelingen van allerlei leraren. “For the Dalai Lama’s eyes only” staat erop. Ook gaven ze prints van een groot deel van de ruim 1300 handtekeningen van hun petitie. En recente rapporten over misbruik binnen twee van de grootste boeddhistische organisaties, die ook actief zijn in Nederland, Rigpa en Shambhala.

Heeft u informatie over misbruik in boeddhistische kring? Stuur een e-mail naar [email protected] en/of [email protected]. Als wij publiceren, doen we dat alleen met uw expliciete toestemming.