UPDATE: May wankelt Kan Theresa May het Lagerhuis overtuigen? Ze heeft voorlopig nog geen meerderheid

UPDATE: May wankelt   Kan Theresa May het Lagerhuis overtuigen? Ze heeft voorlopig nog geen meerderheid

LIVE BREXIT. Positie premier May wankelt, motie van wantrouwen is “bijna onvermijdelijk”

Britse regering “in chaos” na vijf ontslagen

 REUTERS
• Al vijf ontslagen in Britse regering nadat kabinet deal gisterenavond goedkeurde
• Ontevreden parlementsleden uit Conservatieve partij van premier Theresa May bereiden mogelijk motie van wantrouwen voor
• May aan parlement: “Keur dit goed of we staan opnieuw bij af”, maar hoongelach is haar deel
• Extra Europese top op 25 november

Wat er eerder vandaag gebeurde: ontslag brexitminister Dominic Raab

“Het is met spijt in het hart dat ik moet opstappen na de ministerraad van gisteren over het brexitakkoord”, zei Raab vanmorgen bij zijn ontslag. “Ik kan, in goed geweten, de voorwaarden die voorgesteld worden voor onze deal met de EU niet steunen.”

Dominic Raab: "Ik kan, in goed geweten, de voorwaarden die voorgesteld worden voor onze deal met de EU niet steunen.”
 REUTERS Dominic Raab: “Ik kan, in goed geweten, de voorwaarden die voorgesteld worden voor onze deal met de EU niet steunen.”

Volgens hem valt het akkoord niet te verzoenen met de beloftes die zijn partij heeft gedaan en met de uitslag van het referendum van 2016. Raab zegt dat de speciale regeling voor Noord-Ierland een grote bedreiging vormt voor de territoriale integriteit van het Verenigd Koninkrijk. Ook het ‘vangnet’-systeem kan Raabs goedkeuring niet wegdragen, omdat “de EU een veto heeft over wanneer wij daar uit mogen stappen”. “Geen enkel democratisch land heeft zich ooit tot zo’n regime verbonden, opgelegd van buiten uit zonder enige democratische controle over de wetten en zonder de mogelijkheid er zelf uit te stappen.”

In zijn ontslagbrief schrijft Raab verder nog te begrijpen waarom de premier een deal, onder de afgesproken voorwaarden, wil afsluiten met de EU. Hij kan dat echter niet, en besliste daarom ontslag te nemen. May heeft, vindt Raab, een brexit-minister nodig die kan pleiten voor dit akkoord waar zij zich met overtuiging achter geschaard heeft. “Het spijt mij dat ik dit niet kan”, besluit Raab.

Dominic Raab

@DominicRaab

Today, I have resigned as Brexit Secretary. I cannot in good conscience support the terms proposed for our deal with the EU. Here is my letter to the PM explaining my reasons, and my enduring respect for her.

13K people are talking about this

Chaos

Het ontslag van haar brexitminister is een grote klap voor premier May. Persbureau Reuters spreekt over een “regering in chaos”. Mogelijk zijn er in May’s Conservatieve partij genoeg ontevreden parlementsleden om een motie van wantrouwen tegen haar in te dienen in het parlement. Daar moet vanmiddag meer duidelijkheid over komen. Ian Duncan Smith, een van de belangrijkste brexiteers in May’s partij en voormalig partijvoorzitter, noemt Raabs ontslag “verwoestend nieuws”.

Raab is al de tweede brexitminister die uit de regering van premier May opstapt. Hij was zelf de opvolger van David Davis, die in juli al zijn ontslag indiende omdat hij het niet eens was met de richting waarin de onderhandelingen toen gingen. Vanmorgen stapte ook de staatssecretaris voor Noord-Ierland, Shailesh Vara, op (zie onderaan).

De Britse premier Theresa May.
 REUTERS De Britse premier Theresa May.

“Regering valt voor onze ogen uit elkaar”

Britse media vermoeden dat nog meer regeringsleden zullen opstappen in de loop van de dag. Het zou onder meer gaan om minister van Handel Liam Fox, minister voor Ontwikkelingssamenwerking Penny Mordaunt en minister van Arbeid Esther McVey.

Volgens oppositiepartij Labour “valt de regering voor onze ogen uit elkaar”. “Dit is de twintigste minister uit Theresa May’s regering die zijn ontslag geeft. Ze heeft geen enkele autoriteit meer en is duidelijk niet in staat een brexitakkoord te onderhandelen dat zelfs nog maar enkel de steun van haar kabinet krijgt, laat staan de steun van het parlement en het volk.”

Premier May’s gedoogsteunpartner in het parlement, de Noord-Ierse Unionisten van de DUP, kondigden vanmorgen al aan tegen het akkoord te zullen stemmen. “We voelen ons verraden omdat in Noord-Ierland na de andere brexit andere regels zullen gelden dan in het rest van het Verenigd Koningrijk”, zei DUP-parlementslid Jim Shannon op de BBC-radio. Het is dan ook hoogst onzeker of May ooit een meerderheid in het parlement zal vinden waar de brexitdeal na de Europese top van volgende week zondag goedgekeurd moet worden.

Na de aankondiging van Raab ging het Britse pond er met 1 procent op achteruit in vergelijking met de dollar.

De grens tussen Ierland en Noord-Ierland blijft de heikelste kwestie in de hele brexitsaga.
 AFP De grens tussen Ierland en Noord-Ierland blijft de heikelste kwestie in de hele brexitsaga.

585 pagina’s

De Europese en Britse onderhandelaars bereikten eergisteren een akkoord over de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU. Premier May kondigde gisterenavond aan dat ze de steun heeft van haar kabinet, waardoor de onderhandelingen richting finaal akkoord nu een versnelling hoger kunnen schakelen.

De lidstaten krijgen nu de tijd om het document – een klepper van 585 pagina’s – te analyseren, zei Tusk. Eind deze week komen de 27 ambassadeurs dan samen om hun visie te bespreken, “hopelijk met niet al te veel commentaar”.

Tegen donderdag moet de gezamenlijke politieke verklaring over de toekomstige relatie tussen Groot-Brittannië en de Europese Unie klaar zijn, een werk waarbij ook de bevoegde Europese ministers betrokken zullen zijn. De Europese staats- en regeringsleiders komen dan op zondag 25 november om 9.30 uur samen in Brussel om het licht officieel op groen te zetten.

“Schadebeperking”

“Ik heb goed geluisterd naar het statement van premier May gisteren”, stak Tusk vanochtend van wal. “Ik deel haar enthousiasme over de brexit uiteraard niet. We twijfelen er van in het begin niet aan dat dit een situatie is waarin beide partijen verliezen, en dat dit enkel gaat om schadebeperking.”

Michel Barnier (l) overhandigt de brexitdeal aan Donald Tusk.
 AFP Michel Barnier (l) overhandigt de brexitdeal aan Donald Tusk.

“Eerlijk en gebalanceerde deal”

De Europese president is wel overtuigd van de kwaliteit van het voorlopig akkoord. “Dit beperkt de schade die de brexit zal veroorzaken, en beschermt de belangen van alle 27 lidstaten en de Europese Unie in haar geheel.”

Tusk kreeg de tekst deze ochtend symbolisch overhandigd door Europees hoofdonderhandelaar Michel Barnier. Hij herhaalde dat de deal “eerlijk en gebalanceerd” is. De tekst “houdt rekening met de Britse positie, organiseert de terugtrekking op een ordelijke manier, verzekert dat er geen harde grens komt en legt de basis voor een nieuw ambitieus partnerschap.” Al is het werk nog niet af, beseft ook Barnier. “We hebben nog een lange weg te gaan, aan beide kanten.”

Sowieso dringt de tijd om een ordelijke brexit tegen eind maart 2019 voor te bereiden. May hoopt het akkoord nog voor het kerstreces begint op 20 december door het Britse parlement te loodsen, maar dat lijkt dus geen sinecure te zullen worden. Ook het Europees parlement moet de finale deal nog goedkeuren.

Onderminister stapt op

Eerder vanochtend nam ook al de staatssecretaris voor Noord-Ierland, Shailesh Vara, ontslag uit onvrede met het akkoord. De politicus kondigde op Twitter zijn vertrek aan.

Vara gaf leiding aan het speciale Noord-Ierland kantoor van de Britse regering. De grens tussen Ierland en Noord-Ierland is een van de heikele, nog niet opgeloste punten in de brexit. De politicus zegt in zijn ontslagbrief dat het ontwerpakkoord niet overeenkomt met het resultaat van het brexitreferendum, waarin gestemd werd voor een uittrede uit de Europese Unie. Het “halfslachtige” akkoord legt namelijk geen tijdstip vast waarop de Britten de Europese douane-unie zullen verlaten. Daarvoor is eerst een onderling akkoord nodig, wat volgens Vara nog jaren in beslag kan nemen.

Shailesh Vara.
 Flickr/Number 10Shailesh Vara Shailesh Vara.

Douaneregeling

“We zullen voor onbepaalde tijd vastzitten in een douaneregeling, op basis van regels die door de EU zijn vastgelegd en waar we niets over te zeggen hebben. En wat nog erger is, we zullen er niet eenzijdig kunnen uitstappen wanneer we dat wensen.”

Tot slot klaagt Vara ook aan dat Noord-Ierland door het ontwerpakkoord een andere relatie met de EU zal hebben dan de rest van de UK. “Hoewel ik ermee akkoord ben dat er geen harde grens moet zijn tussen Noord-Ierland en Ierland, moet de economische en constitutionele integriteit van het Verenigd Koninkrijk gerespecteerd worden.”

Shailesh Vara MP

@ShaileshVara

With much sadness and regret I have submitted my letter of resignation as a Northern Ireland Minister to the Prime Minister. A copy of my letter is attached.
It has been a joy and privilege to serve in the Northern Ireland Office and I will always cherish the fondest memories.

Kan Theresa May het Lagerhuis overtuigen van haar Brexit-akkoord? Ze heeft voorlopig nog geen meerderheid

Theresa May spreekt het Britse Lagerhuis toe. Foto: EPA

Theresa May spreekt het Britse Lagerhuis toe. Foto: EPA

De Britse premier Theresa May staat donderdag tegenover het parlement om toelichting te geven op het Brexit-akkoord.

Dat wordt nog spannend, want voor een meerderheid kan ze niet rekenen op haar eigen partijgenoten van de Conservatieven. Bovendien wemelt het bij ‘de Tories’ ook van de tegenstanders.

May slaagde er woensdag maar ternauwernood in om het conceptakkoord voor de Brexit door haar kabinet geaccepteerd te krijgen. Daar was wel wat kunst- en vliegwerk voor nodig. Unaniem was het kabinet waarschijnlijk niet, aangezien May dat niet expliciet meldde en sprak van een ‘collectief besluit’.

Het parlement stemt pas volgende maand, nadat ook de 27 andere EU-lidstaten hun mening hebben gegeven over het vertrekakkoord. Hoe die stemming er precies uit zal zien, is nog niet echt helder. Wel ligt het voor de hand dat een meerderheid van 320 stemmen nodig is om het Brexit-akkoord goed te keuren.

Eén probleem is dat het Lagerhuis geen toevoegingen of wijzigingen kan indienen omdat het gaat om een internationaal verdrag. Hooguit kan het parlement May dus terugsturen naar de onderhandelingstafel. Daarvoor is – met het oog op maart 2019 – echter nog nauwelijks tijd.

De Conservatieven verloren hun meerderheid in 2017 bij de vervroegde verkiezingen en regeren nu met fragiele steun van de Noord-Ierse Democratic Unionist Party. Juist Noord-Ierland en de kwestie van de grens met de Republiek Ierland is een heet hangijzer.

Hoe tekent het Britse parlement zich af?

In de oppositie gaat bijna iedereen hoogstwaarschijnlijk tegen het Brexit-akkoord stemmen. Dan hebben we het over:

  • 230 pro-Europese en loyale Labour-leden (van in totaal 257).
  • Schottish National Party, met 35 zetels, omdat Schotland zich als geheel tegen de Brexit uitsprak.
  • Liberal Democrats (12 zetels), Plaid Cymru uit Wales (4) en de Groene Partij (1).

In totaal zijn dat 282 leden, en dus niet genoeg voor de benodigde meerderheid van 320 zetels. Maar May zal er wel behoorlijk zenuwachtig van worden, want binnen haar eigen partij rommelt het al jaren, waardoor niet alle 316 Conservatieven vóór haar akkoord zullen stemmen.

De tegenstand

Ironisch genoeg lijkt het erop dat zowel pro- als anti-Europese Tories tégen het akkoord gaan stemmen. De eurofielen omdat ze principieel tegen de Brexit zijn en de radicalen van de zogeheten European Research Group omdat het akkoord hen niet ver genoeg gaat. De tegenstand bestaat uit:

  • De pro-Europese fractie binnen de Conservatieven, hooguit met 12 Tories.
  • De Noord-Ierse Democratic Unionist Party die de nieuwe situatie voor Noord-Ierland zéér kritisch zal bekijken. Zij zijn met 10.
  • De grootste en belangrijkste groep hier bestaat uit ergens tussen de 45 en 65 Conservatieven voor wie de Brexit niet hard genoeg kan zijn. De inmiddels beruchte Jacob Rees-Mogg is de informele leider van dit collectief, dat de misleidende naam European Research Group draagt. De poging van May om het Brexit-akkoord door het parlement te loodsen, zal zich concentreren op de ‘leden’ van deze groep.

Stel dat slechts 45 van de radicale Brexiteers May’s voorstel wegstemmen, dan haalt ze het niet.

De loyalisten

De fragiele premier kan slechts terugvallen op de zekere steun van deze fracties:

  • Ongeveer 150 Conservatieven zijn naast parlementariër voor een bepaald gebied ook werkzaam in de regering. Zij zouden moeten vertrekken als ze tegen May stemmen.
  • Een groep van 85 loyale Conservatieven die Brexit goeddeels negeren en de premier hoe dan ook steunen.

Buiten haar eigen partij kan ze wellicht steun vergaren bij andere partijen, zelfs bij Labour, dat bij monde van partijleider Jeremy Corbyn tegen het plan zal stemmen.

  • Maximaal 5 Labour-leden kunnen wel eens vóór het Brexit-plan stemmen.
  • Wellicht 20 andere Labour-leden die hun mening nog niet klaar hebben en May mogelijk steunen als de radicaalste Conservatieven dat ook doen.

Al met al zal May dus moeten proberen om meer parlementsleden voor haar zaak te winnen, ongeacht hun politieke pluimage. Een mogelijk argument: deze deal is beter dan een Brexit zonder enige deal. Tijd om een nieuwe overeenkomst te bespreken met Brussel, zal er immers niet zijn. May schrikt zelf terug van een no-deal Brexit en de resulterende chaos aan grensovergangen en op luchthavens.

LEES OOK: De Britse regering steunt het Brexit-akkoord van Theresa May – maar niet van harte

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Het weer

Follow Us

    Kalender

    Pin It on Pinterest

    Share This