Grimmige sfeer maar geen al te grote incidenten tijdens intocht Sinterklaas in Nederland

Door het geweeklaag over Zwarte Piet sneeuwt haast onder hoe diep de viering rond de vandaag arriverende Sinterklaas in ons land is geworteld. Miljoenen Nederlanders gaan komende weken aan de slag met cadeaus, surprises en gedichten. De goedheiligman is er allang niet meer alleen voor kinderen. Onder volwassenen is het feest populairder dan ooit, ook omdat ze elkaar kiezelhard de waarheid kunnen zeggen: ’Zolang het maar rijmt’.

 ANP
In Nederland was de spanning te snijden. In het hele land waren dit weekend demonstraties aangekondigd bij de aankomst van Sinterklaas. Tijdens de landelijke intocht in de gemeente Zaanstad hadden vier actiegroepen zich gemeld, twee van voor- en twee van tegenstanders van Zwarte Piet. Ook in veel andere plaatsen in Nederland waren er protesten aangekondigd. Demonstraties in onder meer Rotterdam, Eindhoven en Leeuwarden liepen flink uit de hand, daar is een aantal mensen opgepakt. In Eindhoven stonden Zwarte Piet-demonstranten oog in oog met hooligans van PSV. Op veel plekken zijn de demonstraties van voor- en tegenstanders inmiddels afgelopen of door de politie beëindigd. De demonstranten vertrokken op de meeste plekken zonder al te veel problemen.

Kick Out Zwarte Piet (KOZP) mijdt dit jaar de landelijke intocht, maar wilde in de plaats daarvan in het hele land demonstreren. Een aantal demonstraties zijn vanochtend op het allerlaatste moment afgeblazen. Onder meer in Nijmegen, Maassluis en Apeldoorn gingen de demonstraties niet door. In Nijmegen is het protest afgeblazen “vanwege het grote aantal bedreigingen en het feit dat de burgemeester weigert een zichtbare locatie toe te wijzen”.

De actievoerders hebben speciale plekken toegewezen gekregen waar ze mogen staan, maar die vielen niet allemaal in goede aarde. Zo vindt KOZP dat de betogers op de locaties in Den Haag en Rotterdam niet goed zichtbaar en hoorbaar zijn. Er werden ook tegenacties aangekondigd.

Rellen in Rotterdam

Op de Erasmusbrug in Rotterdam heeft de politie opgetreden bij een confrontatie tussen demonstranten voor en tegen Zwarte Piet. Daarbij zijn drie mensen aangehouden, één anti-Zwarte Pietbetoger en twee voorstanders. Volgens de politie kwamen er twee auto’s af op de groep mensen die demonstreerden tegen Zwarte Piet. De betogers wilden over de brug om terug te keren. Er werd uit een van de auto’s een rookbom gegooid. De inzittenden wilden volgens de politie met de demonstranten op de vuist gaan, maar agenten kwamen tussenbeide en grepen in. De politie heeft de heftige confrontatie tussen voor- en tegenstander van Zwarte Piet weten te stoppen, maar de demonstranten zijn nog niet vertrokken.

De Rotterdamse burgemeester had een speciale plek ingericht voor de tegenstanders van Zwarte Piet om te demonstreren, maar die weigerden daar te gaan staan.

Aan de Erasmusbrug was een spandoek opgehangen met de tekst ‘Zwarte Piet is racisme’. Precies onder dat spandoek deelden zwartgeschminkte leden van anti-islambeweging Pegida snoepgoed uit.

Adrianne de Koning@adrianne010

Het spandoek hangt. Een bezoeker is boos. ‘Hier willen kinderen feest vieren en dan hang je dat op’

Adrianne de Koning@adrianne010

Totale chaos op Erasmusbrug. Vuurwerk en eieren uit auto’s gegooid. Uit demonstratie reactie. Aanvoerder aangehouden voor verstoren openbare orde. Rake klappen politie. Gewonde actievoerder. Meerdere arrestaties.

Confrontatie met PSV-hooligans

Op het Catharinaplein in Eindhoven ontstond een grimmige sfeer. Tegenover een relatief kleine groep van zo’n twintig activisten van KOZP stonden ongeveer 250 hardekernsupporters van PSV. Toen de KOZP-activisten op het plein aankwamen, zochten de voetbalsupporters direct de confrontatie door ertussenin te gaan staan en te schreeuwen. De politie dreef de twee groepen uiteen en bleef ertussen staan, terwijl de PSV-fans met eieren, blikjes en pepernoten gooiden.

Nadat Sinterklaas voorbij was gekomen, braken enkele supporters door het politiekordon. Zij werden door de politie en de Mobiele Eenheid (ME) tegengehouden. De KOZP-activisten werden aan de andere kant van het plein weggeleid en elders opgevangen.

Volgens de politie is “een aantal personen” aangehouden, onder meer voor het gooien van eieren.

Leden van de harde kern van PSV geven een tegendemonstratie op de actie van Kick Out Zwarte Piet tijdens de intocht van Sinterklaas in Eindhoven.
 ANP Leden van de harde kern van PSV geven een tegendemonstratie op de actie van Kick Out Zwarte Piet tijdens de intocht van Sinterklaas in Eindhoven.

In Eindhoven liep de situatie uit de hand tussen demonstranten van KOZP en pro-Pietdemonstranten. De politie leek weinig te kunnen doen.

Embedded video

Tjerk Langman@TjerkLangman

Het loopt uit de hand in Eindhoven. Kick Out zwarte Piet wordt verdreven door tegendemonstranten

Wapenstok en honden

In Leeuwarden is de sinterklaasintocht rommelig verlopen. Eerst gingen activisten van KOZP tevergeefs in discussie met burgemeester Ferd Crone over het vak op het Wilhelminaplein waar ze mochten demonstreren. Ze wilden dat het vak 20 meter zou opschuiven, zodat het direct aan de intochtroute van Sinterklaas zou liggen. De burgemeester kapte dat af en zei dat daar gisteren harde afspraken over zijn gemaakt.

Volgens de activisten was Crone gisteren helemaal niet bereikbaar, waarop de burgemeester antwoordde: “U gaat hier geen spelletjes met mij spelen.” Voor hem was de kous daarmee af. Hij liet de politie het beoogde stuk van het plein met lint afzetten. De ongeveer twintig KOZP-activisten vertrokken daarna naar hun aangewezen demonstratievak.

Pal daartegenover, op de trappen van het gerechtsgebouw, verzamelde zich een groep supporters van voetbalclub Cambuur. Zij zijn pro-Zwarte Piet en lieten eerder deze week doorschemeren dat ze het protest van KOZP wilden verstoren. Toen de anti-Piet-activisten muziek begonnen te maken, kwamen de Cambuursupporters naar voren en begonnen sinterklaasliederen te zingen. De politie vormt met een aantal busjes een barrière tussen de twee groepen en agenten staan met de wapenstok en honden klaar om in te grijpen. Ook de Mobiele Eenheid was paraat.

Nadat de sinterklaasstoet voorbij was gegaan, bliezen de demonstranten en tegendemonstranten geleidelijk de aftocht en verdween ook het publiek. In de Friese hoofdstad zijn twee mensen aangehouden omdat ze shirts droegen met beledigende teksten tegen de politie en weigerden die te bedekken. Ze hadden niets te maken met de demonstratie op het Wilhelminaplein, aldus een politiewoordvoerder.

Onredelijke eisen

Een busreis van activisten van KOZP van Amsterdam naar Den Helder is in Alkmaar tot een eind gekomen door de politie. KOZP meldde eerder op de ochtend dat de trip was geschrapt vanwege de dreiging van wegblokkades door voorstanders van Zwarte Piet. Maar dat was een rookgordijn om een dergelijke blokkade juist te voorkomen, zei een van de woordvoerders.

Ook maakte de actiegroep melding van ‘onredelijke eisen’ van de politie, zoals het regelen van eigen beveiligers en de eis dat de bus voor 08.00 uur in Alkmaar moest zijn.

Volgens de politie is dat laatste precies de reden dat de actievoerders zijn gestopt. De actiegroep wilde geen afspraken maken met de politie, maar is uiteindelijk toch met de bus op weg gegaan en is daarom tegengehouden.

Sympathisanten van actieclub Kick Out Zwarte Piet (KOZP) nadat de bus onderweg van Amsterdam naar Den Helder is stilgezet door agenten. De actieclub, die wilde demonstreren bij de intocht van Sinterklaas, werd tijdens de rit staande gehouden.
 ANP Sympathisanten van actieclub Kick Out Zwarte Piet (KOZP) nadat de bus onderweg van Amsterdam naar Den Helder is stilgezet door agenten. De actieclub, die wilde demonstreren bij de intocht van Sinterklaas, werd tijdens de rit staande gehouden.

Aparte vakken

In Zaanstad, waar zo’n 25.000 mensen werden verwacht, geldden eveneens strikte regels voor de betogers. Zo stonden de voor- en tegenstanders in aparte vakken zodat ze niet de confrontatie aan konden gaan en moesten toeschouwers door toegangspoortjes voor de aankomst van Pakjesboot 12 in Zaandijk.

De intocht was ‘een kinderfeest, zoals het hoort’. “We hebben alles minutieus voorbereid en het is gemoedelijk verlopen, zoals verwacht”, zei burgemeester Jan Hamming zojuist op een persconferentie.

Er waren volgens Hamming, die zelf Sinterklaas ontving, zo’n 30.000 mensen op de intocht afgekomen. “De mensen stonden vijf rijen dik, het waren prachtige plaatjes.”

Er zijn wel enkele arrestaties verricht. Hamming kon nog niet zeggen hoeveel mensen precies zijn gearresteerd en waarom. “Maar het gaat om een aantal arrestaties dat hoort bij een evenement van deze omvang, er zijn geen grote incidenten geweest.”

Demonstranten en een Zwarte Piet tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op de Zaanse Schans. De oer-Hollandse Zaanse Schans is dit jaar het decor van de landelijke intocht van de goedheiligman en zijn pieten.
 ANP Demonstranten en een Zwarte Piet tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op de Zaanse Schans. De oer-Hollandse Zaanse Schans is dit jaar het decor van de landelijke intocht van de goedheiligman en zijn pieten.
Sinterklaas passeert de demonstranten tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op de Zaanse Schans. De oer-Hollandse Zaanse Schans is dit jaar het decor van de landelijke intocht van de goedheiligman en zijn pieten.
 ANP Sinterklaas passeert de demonstranten tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op de Zaanse Schans. De oer-Hollandse Zaanse Schans is dit jaar het decor van de landelijke intocht van de goedheiligman en zijn pieten.

Veroordelingen

Aanhangers van KOZP werden vorig jaar onderweg naar de landelijke intocht in de Friese plaats Dokkum tegengehouden op de snelweg door middel van een wegblokkade. Daardoor kwamen onder meer drie bussen met anti-Zwarte Pietdemonstranten stil te staan. De initiatiefnemers daarvan zijn vorige week veroordeeld tot taakstraffen. Dit jaar is de sfeer in Dokkum helemaal anders: het was een feest!

Embedded video

Carla@carlavanderwal
 AP
 ANP