Partijprominenten: ’Hoge rekening nodeloos naar burger’

Klimaatbroei bij VVD en CDA

Het broeit in coalitiepartijen VVD en CDA. Grote zorgen maken meerdere prominente liberalen en christendemocraten zich over alle klimaatmaatregelen die op burgers afstomen zoals nieuwe autobelastingen, een vliegtaks en het vergroenen van woningen.

Ze komen bovenop eerdere plannen, zoals het verhogen van de btw, een hogere energierekening en het verplicht saneren van asbestdaken. De angst is dat kiezers afhaken en er een electorale afstraffing volgt, zeker nu al snel de provinciale verkiezingen eraan komen.

CDA-gedeputeerde en voormalig Kamerlid Ger Koopmans waakt over de portemonnee van kiezers. „Je moet niet alles tegelijk willen”, zegt hij tegen het kabinet. „De tijdsklem waarin we alles zetten, moet niet leiden tot te hoge rekeningen.”

Commissaris van de Koning van Noord-Holland Johan Remkes neemt vandaag afscheid. Op de valreep deelt ook hij een muilpeer uit. „Mensen die hun huis niet beter kunnen isoleren worden in het klimaatakkoord geconfronteerd met een hogere gasrekening. Ik heb daar van het kabinet nog geen oplossingen voor gezien.” Ook over de autoplannen kraakt hij harde noten. „Ik vraag me af deze subsidie-instrumenten wel effectief en nodig zijn.”

Stekkerauto

De op handen zijnde klimaatvoorstellen hakken er voor veel Nederlanders stevig in. Automobilisten moeten massaal aan de stekkerauto. Daar komen subsidies voor, maar die subsidies komen uit de portemonnee van burgers. Alleen al het bezit van een auto levert straks een nieuwe klimaattaks van jaarlijks 25 euro op. En wie een nieuwe auto koopt, moet het Rijk een ’klimaattoeslag’ van 350 euro betalen. Verder gaat de accijns op benzine en diesel omhoog en komt er in 2030 een verbod op de verkoop van benzine- en dieselauto’s.

Ook huizenbezitters gaan het merken. In 2030 moeten 1,5 miljoen huizen ’groen’ zijn en in het jaar 2050 zijn alle huizen gasvrij. Om dat te stimuleren gaat de gasbelasting omhoog en de elektriciteitstaks juist omlaag. Bedrijven moeten hun CO2-uitstoot reduceren. Wie dat niet doet, wordt beboet.

Voormalig VVD-Kamerlid Pieter Hofstra, die destijds het woord voerde over vervoer, noemt de autovoorstellen uit het klimaatakkoord ’heel overdreven’. „Ze gaan nu autobezit belasten”, gruwt hij. „Wat haalt de VVD zich rare discussies op de hals.”

Een voormalig CDA-bewindsman wordt recalcitrant van het droomidee om in 2030 een rigoureuze streep te zetten door de verkoop van benzine- en dieselauto’s. „De dag voordat dat ingaat, schaf ik vier prachtige Mercedes diesels aan”, schampert hij.

Langs de kant

Ook voormalig CDA-staatssecretaris Joop Atsma maakt zich grote zorgen over de gedroomde overgang naar e-auto’s. „Voor mensen die ver moeten reizen is zo’n auto helemaal niet interessant. Ik moet bijvoorbeeld een paar keer in de week vanuit Friesland naar Den Haag. Als ik dat met een elektrische auto zou moeten doen, dan sta ik veel te vaak langs de kant van de weg om de auto op te laden. Ik ben heel kritisch. Ik wel. Straks willen ze nog dat ik op de fiets naar Den Haag ga.”

VVD-prominent Hans Wiegel voorspelde eerder al dat de klimaatmaatregelen er stevig in zouden kleunen. Zijn zorgen zag hij afgelopen vrijdag bij de presentatie van de groene plannen bevestigd. Hij voorspelt nare electorale gevolgen voor VVD en CDA. „Er zitten vier maanden tussen nu en de provinciale verkiezingen. Dat worden interessante maanden. De kans dat de coalitie in de Eerste Kamer zijn meerderheid houdt, is nu wel heel erg ver weg.”

Volgens partijgenoot Pieter Hofstra hoeft het zo’n vaart niet te lopen. „De VVD is een wonderlijke partij. Wij kunnen ons op een of andere manier veel veroorloven. Vaak zie je mensen foeteren, maar in het stemhokje toch weer voor de VVD gaan. Maar dat fenomeen moeten we niet verspelen. Dat kan namelijk wel als dit soort klimaatdingen uit de hand gaan lopen.”

“Dan schaf ik vier diesels aan”

Johan Remkes vindt het onbegrijpelijk dat de Tweede Kamer zichzelf buitenspel heeft laten zetten door het bedenken van de klimaatplannen grotendeels over te laten aan polderpartijen. „De Kamer had aan de voorkant al aanwezig moeten zijn”, vindt hij. „Als je het mij vraagt hadden ze dualistischer moeten acteren”, zegt de liberaal in de richting van met name de fractievoorzitters van de coalitiepartijen, onder wie zijn eigen Klaas Dijkhoff.

De klimaatwensen van vrijdag zijn nog niet in beton gegoten. Ze worden de komende tijd doorgerekend door de planbureaus. Daarna moet de coalitie onderhandelen over een definitief akkoord. Dat wordt waarschijnlijk over de provinciale verkiezingen getild.

Eén ding staat al wel vast: VVD, CDA, D66 en CU hebben ervoor getekend dat alle voorstellen bij elkaar opgeteld tot een CO2-reductie van 49 procent in 2030 moeten leiden. Als een van de 600 vergroenende plannen sneuvelt, moet er waarschijnlijk een ander voor in de plaats komen. Daarmee lijkt de coalitie muurvast te zitten in een duurzame tang.