Klaas Dijkhoff: Misschien worden mensen ook weer boos over dit interview

Criticasters stellen dat Klaas Dijkhoff (38) deze week ‘slappe knieën had’ en ‘door de pomp ging’ in de onderhandelingen rond het kinderpardon. Zelf is de VVD-fractieleider niet ontevreden. ,,Ik heb bereikt wat er in zat.’’

Luister, zegt Klaas Dijkhoff kalmpjes. ,,Ik had ook helemaal níet kunnen bewegen. Maar dan hadden we afgelopen donderdag ook gezien hoe een meerderheid in de Tweede Kamer een motie had aangenomen voor een ruimer kinderpardon. Dan was ik nog verder van huis geweest.’

Hoe de coalitiegenoten over Ruttes rode lijn sprongen

PREMIUM

Hoe de coalitiegenoten over Ruttes rode lijn sprongen

Lees meer

Het is de nieuwe realiteit waar hij mee te stellen had, wil de VVD-fractieleider maar zeggen. Nadat het CDA draaide (‘laat ík het een veranderd standpunt noemen’) in de discussie rond het kinderpardon, was er een meerderheid in de Tweede Kamer voor een ruimere interpretatie van de regels.

Die had de Kamer dus kunnen afdwingen. En dus kwamen coalitiepartners VVD, CDA, D66 en ChristenUnie tot een eigen asieldeal waarin er nog één keer royaal pardon wordt verleend aan zo’n zevenhonderd gezinnen, en de regeling daarna verdwijnt.

Toch was de VVD fel tegen een ruimer kinderpardon.

,,Dat klopt. Daarom stond het ook niet in het regeerakkoord. Feit is nu wel: het pardon is afgeschaft. Alleen voor de bestaande groep wordt coulance verstrekt. Dat zijn twee zijden van de medaille: de ene kant vind ik heel prettig. Maar ik steek niet onder stoelen of banken dat ik ook wat heb moeten toegeven aan de anderen. Daar ga ik niet om juichen.’’

Slappe knieën, klinkt het toch.

,,Wat andere politici me nadragen, vind ik niet zo interessant. Het is aan mij om uit te leggen waarom ik iets doe. Dan moet iedere Nederlander zelf bepalen wat hij vindt en hoe hij stemt. Ik heb niet zoveel met het verwijt dat ik ‘slappe knieën’ heb als dat komt van mensen die niet eens verantwoordelijkheid durven te nemen, er niet eens aan beginnen. Als je nergens aan begint, kun je het ook niet fout doen.’’

Mag hij er bovendien op wijzen dat de discretionaire bevoegdheid wel wordt afgeschaft? Een voorstel waar de coalitiepartners in november nog niet van wilden weten. Die speciale bevoegdheid om schrijnende gevallen buiten de regels om asiel te geven, komt nu primair bij het hoofd van immigratiedienst IND te liggen. Hiermee moet worden voorkomen dat asielkinderen ‘in talkshows druk zetten’ op de staatssecretaris. ,,Dan wordt het niet zo op de persoon gespeeld, want daar werd ik echt nukkig van.’’

Partijen die nooit iets hoeven in te leveren, stellen nooit teleur. Maar ze krijgen ook nooit iets voor mekaar

Klaas Dijkhoff, Fractieleider VVD

Begrijp hem goed: dat het hier om kinderen gaat, raakt hem ook, zegt Dijkhoff. ,,Als een kind voor je staat, gun je dat het beste: die geef je het liefst een aai over de bol en zeg je: ‘Voor jou maken we een uitzondering’. Maar ik denk ook aan de gevolgen: er worden ook mensen afgewezen en die gaan netjes terug. Aan die ongelijkheid doen we nu ook iets.’’

Toch wordt u als de verliezer van de onderhandelingen beschouwd. De kop van Jut.

,,Zo voel ik het niet.’’

Dijkhoff zegt dat ‘kiezers drie dingen van mij willen’. Eén: niet toegeven aan de roep om een ruimer pardon. Twee: asielbeleid strenger maken. En drie, de politiek niet in een crisis storten. ,,Ik kan er maar twee leveren. Dat is jammer. Ik had ook kunnen zeggen: ik doe niks. Dan riskeer je een crisis. En heb je ook een ruim en permanent pardon. Want ik was niet degene die onder de kerstboom dacht: weet je wat: het kan eigenlijk best ruimer. Ik had in het slechtste geval moeten uitleggen dat er verkiezingen waren gekomen, omdat ik iets niet wilde wat inmiddels toch is gebeurd. Dat is een complex verhaal.’’

Durft u de belofte aan dat er straks toch niet wéér een kinderpardon komt?

,,Ik kan niets beloven. Mijn verwachting is wel dat het probleem kleiner wordt. Dat minder mensen ervoor kiezen kinderen tussen wal en schip te laten opgroeien in de asielprocedure. Omdat ze eerder helder krijgen: dit wordt niets.’’

Tot een diepe crisis kwam het niet, zegt Dijkhoff. Het was ernstig, niet zwaar op de hand. ,,Ik heb nooit het idee gehad dat er iemand aan tafel zat die nieuwe verkiezingen prima had gevonden. Je weet dat het niet makkelijker wordt als je er niet uitkomt. Het draagt bovendien bij aan het nemen van verantwoordelijkheid. Het vasthouden van het vaasje van de premier, zeg maar. Het teer bezit.’’

Als iemand volgende week roept dat het onderling vertrouwen weg is, is dat echt potsier­lijk

Klaas Dijkhoff, Fractieleider VVD

Dat oogst nog weinig applaus, erkent Dijkhoff. PVV en Forum voor Democratie zullen hem slappe knieën blijven verwijten in de campagne naar de verkiezingen van de Provinciale Staten. En de linkse oppositie nam hem deze week de maat, omdat hij zich niet geroepen voelde een debat over klimaat aan te gaan. De directe aanleiding: een interview van Dijkhoff zelf, waarin hij stelde dat de klimaatmaatregelen hem een kabinetscrisis waard zijn als deze te zwaar neerslaan op burgers. ,,Tja, misschien worden mensen ook weer boos over dit interview. Ik vind wel: we zijn niet gekozen voor een theaterproductie. Ik vind ook dat ik in een coalitie dingen mag zeggen.’’

PVV en Forum zitten u in de peilingen op de hielen.

,,Ik snap het dilemma van de kiezer. De ene partij krijgt het nodige voor mekaar, maar moet ook wat inleveren. De andere hoeven nooit iets in te leveren, dus die kunnen je ook niet teleurstellen. Maar je moet wel bedenken: die krijgen dus ook nooit iets voor mekaar. Van Forum ken ik nu twee mensen. Als die mensen de afgelopen week een rol hadden gehad… het is een interessant gedachte-experiment wat er dan was gebeurd. En ja, de PVV, daar hebben we mee in een kabinet gezeten. Als het moeilijk wordt, dan rennen ze snel terug naar huis. Als je op een partij gaat stemmen die geen verantwoordelijkheid neemt, kom je in een moeilijke spiraal. Dan moet er volgende keer een coalitie gemaakt worden van zes partijen bovendien. Dan wordt het helemaal ingewikkeld. Maar als je het prettiger vindt iemand te steunen die alleen maar roept en verder niets doet, dan moet je niet bij ons zijn.’’

Was dit nou een rotweek al met al?

,,Nee, politiek gezien had deze week veel uitdaging. En ik heb het gevoel dat ik, onder de omstandigheden, heb bereikt wat erin zat. Bovendien zijn we er als coalitie sterker uitgekomen. Als iemand volgende week roept dat het onderling vertrouwen weg is, is dat echt potsierlijk.’’

Maar u hebt ook veel ingeleverd.

,,Ik had liever niet dat het was gaan bewegen. Als ik kijk naar wat ik heb teruggekregen, geef ik deze week een voldoende. De reacties van mensen heb ik niet in de hand. Daar maak ik mij dus ook niet druk over dit weekend. Dan kan ik beter mijn aandacht aan mijn vrouw en kindje geven.’’

Vorige week bereikte de coalitie een akkoord over het kinderpardon. Bekijk hier de video:

J