De VVD moet weer glashelder worden

Hier en daar las ik dat de VVD de strategie ontwerpt kiezers te willen gaan winnen in het politieke midden. Reden daarvoor is dat het te druk is aan de rechterflank. Vooral door de enorme overwinning van Thierry Baudet. De partijen van Baudet en Wilders hebben samen straks in de Eerste Kamer achttien zetels. In cijfers voor de Tweede Kamer vertaald zo’n 36 Kamerleden!

Eerst een les uit het verleden. In 1971 ontstond de partij DS’70. Opgericht door een tweetal leden van de Tweede Kamer, afkomstig uit de PvdA. Die groep kreeg steun van Willem Drees jr. Onder zijn leiding plaatste DS’70 zich rechts van de VVD. Ik was toen als jongmaatje net gekozen tot voorzitter van de Tweede Kamerfractie van mijn partij en zo politiek leider van de liberalen. Met als eerste taak de VVD te versterken.

Vechten op twee flanken in de politiek is levensgevaarlijk. Dat is mijn kernpunt. Toen dan ook een jaar later (in 1972) DS’70, dat bij de oprichting direct tot het kabinet-Biesheuvel was toegetreden, uit het kabinet stapte en zo een kabinetscrisis veroorzaakte, besloot ik de aanval te richten op die partij. Bij de vervroegde verkiezingen van de Tweede Kamer, op 29 november van dat jaar, verloor DS’70 en won de VVD maar liefst zes zetels. Dat was voor de toekomst van essentieel belang.

De concurrentie op rechts was zo verzwakt, dat de VVD toen veilig naar de kiezers in het politieke midden kon bewegen. Anders gezegd: zo kon ik mijn partij proberen uit te bouwen tot een echte volkspartij. Kiezers weghalen bij vooral de CDA-partijen (vooral de KVP) én zelfs bij de PvdA die toen nog een sterke partij was.

Hoe liggen de kaarten nu? De VVD heeft in haar geschiedenis heel veel kiezers die zich in het midden plaatsen, weten te winnen. Hoe ligt dat nu? Onze eerdere wingewesten (CDA en PvdA) zijn sterk achteruit gegaan. Uiteraard hebben zij de kans dat tij weer te keren. Dat hangt van henzelf af. Hoe zal het gaan als er over een jaar of wat de PvdA een nieuwe aanvoerder krijgt? Het CDA heeft bewindslieden en anderen die het aantal parlementsleden weer kunnen opkrikken. Welke van de andere partijen zou een groot aantal kiezers hebben die nu naar de VVD zouden overwegen over te stappen? Realistisch: dat zijn er niet veel.

Mijn conclusie: een VVD die nu naar het midden wil gaan koersen – dus naar links opschuift – zou het wel eens mis kunnen hebben.

“Beloofde verlaging energienota nakomen”

Wat dan wel doen? Weer glashelder worden op terreinen waar veel kiezers aan hechten. De beloofde verlaging van de energierekening voor huishoudens echt nakomen. Geen andere lastenverzwaring voor mensen met een huis. Een eigen huis, maar ook een huurhuis. Daarmee niet wachten, maar tempo maken met concrete besluiten. Het kabinet beslist eind april (kort dag!) over het Klimaatakkoord.

Hoe om te gaan met de lasten waarmee de burgers zouden worden opgezadeld? Ik zou zeggen: afblazen van de door klimaataanvoerder Nijpels rondgestrooide kostenverhogingen.

Mijn lezers weten het: allerlei maatregelen om je huis te isoleren, waterpompen in de grond slaan en nog zo wat. Wie kan dat betalen? Alle verhalen daarover hebben tot onzekerheid en bezorgdheid onder onze burgers geleid. Eén van de redenen waarom Thierry Baudet zo’n grote overwinning boekte.

Begin deze week, maandag jl., stond in Trouw een prachtig gesprek met professor Jan Kramer. De kop erboven: ’Verduurzamen? De wereld druipt nog van de olie.’

Vlak voor de verkiezingen besloot het kabinet tot een aanpassing van de door de regering ingezette koers van het klimaatbeleid.

De befaamde politiek redacteur van NRC/Handelsblad, Tom-Jan Meeus, schreef het zo: ’het kabinet vroegtijdig gered, het klimaatbeleid gered, het politieke landschap met één manoeuvre herschikt.’ Wel vroeg gejuicht!

Dat weet Meeus ook, want wat verderop in zijn artikel van zaterdag 16 maart stond dat deze vreugde weer kan verdwijnen als de VVD-kiezer ’afknapt’ op samenwerking met GroenLinks.

Houdbaarheidsdatum

In diezelfde krant stond ook een groot verhaal over het tijdperk-Rutte. Twee derde van 170 lokale VVD’ers die in ons land bestuurlijke en/of politieke functies bekleden, antwoordde op de gestelde vragen dat „zijn houdbaarheidsdatum in zicht komt.” Ik neem aan dat dit deel van de achterban van de VVD beseft dat dit soort uitspraken de positie van Mark Rutte verzwakt. De groep om hem heen en de leiders van andere politieke partijen (de concurrentie dus) zullen hun gedrag gaan bepalen.

Voor de korte termijn geldt echter wat anders. Het kabinet heeft verklaard in april de concrete plannen en maatregelen op het terrein van het klimaat rond te hebben en die dan aan het parlement te zullen voorleggen. Dat wordt spannend. Interessant is of en hoe een enkele oppositiepartij bij het overleg zal worden betrokken. De spindoctors – weg met die lui overigens, hun baan is de werkelijkheid verdraaien – zullen overuren gaan maken. Onze burgers willen juist weten welke maatregelen en welke kosten zij opgelegd krijgen. Het inkomen van de meeste werkenden is in tien jaar nauwelijks gestegen, heeft het CBS berekend. Hun vertrouwen is al te veel op de proef gesteld!