Verwijdering Zihni Özdil brengt GroenLinks in ‘lelijke situatie’

De val van GroenLinks-dwarsdenker Zihni Özdil was al enige tijd in de maak. Toch viel de wijze waarop de bijl viel menigeen rauw op het dak. Fractievoorzitter Jesse Klaver mocht rekenen op de nodige kritiek vanuit beide kanten van het politieke spectrum: ‘laf’‘grof’‘ego-beleid’‘kadaverdiscipline’,‘Stalin-adept’‘van Verlosser naar Judas’‘machtspoliticus’‘Onderwerp je, of wegwezen.

Het obligate zwartverven van de verstotene ging gepaard met allerhande beschuldigingen in de privé-sfeer, waaronder die van alcoholisme. Özdil toonde zich de volwassen partij en gaf zonder mokken zijn zetel terug aan de partij. Verfrissend, in een tijd waarin zetelroof de normaalste zaak van de wereld is.

Sywert van Lienden

@Sywert

GroenLinksers lekken naar @XandervdWulp in @NOSRadio1 journaal dat @ZihniOzdil ‘ongelukkig, gestresst, onbetrouwbaar, onbereikbaar zou zijn én alcoholprobleem zou hebben

Lekker sociale partij, als je zo iemand eruit gooit en dit lekt i.p.v. hem helpt en de tijd/ruimte gunt..

376 people are talking about this

Na de afrekening toonde Jesse Klaver berouw over zijn optreden. Als een ware Spijtebijt uitte hij zalvende woorden over ‘lelijke politiek’. Hij zei dit zonder goed uit te kunnen leggen wat zijn rol in het drama was, alsof zijn invloed te verwaarlozen zou zijn. Dat Klaver in het verleden een spoor van rivalenlevenloos op het politieke slagveld heeft achtergelaten, wordt gemakshalve vergeten. De aangeleerde communistische zuiveringsvaardigheden zijn duidelijk niet verloren gegaan toen PSP, PPR, EVP en de Communistische Partij Nederland samensmolten tot GroenLinks.

De Sid-knuffel

Hoewel de directe aanleiding voor het conflict tussen Klaver en Özdil gezocht moet worden in de kwestie over het leenstelsel, speelde daarvoor nog een andere kwestie. Op 23 april ging Özdil, samen met VVD’er Judith Tielen en PVV’er Harm Beertema in gesprek met filosoof Sid Lukkassen over indoctrinatie in het onderwijs. Lukkassen hield een betoog over het gebrek aan verscheidenheid in de wetenschap. Zoals te verwachten was, lagen de visies van Özdil en Lukkassen ver uit elkaar. Zij gingen echter wel met elkaar in gesprek.

View image on TwitterView image on Twitter

Zihni Özdil

@ZihniOzdil

Zeer leerzame rondetafelgesprek gehad over verscheidenheid in de wetenschap. Dank aan alle sprekers!

Ook Sid bedankt voor zijn tijd, ook al gaf hij geen antwoord op mijn vraag of zijn voorstel ook betekent dat GroenLinksers “ideologsich verkaveld” worden bij fiscaal recht🤷🏾‍♂️

90 people are talking about this

Toen gebeurde er iets bijzonders. Ondanks de compleet verschillende politieke belevingswerelden van de beide heren, behandelden ze elkaar als mens. Özdil nam een selfie met Lukkassen, beiden breed lachend en hij gaf hem zelfs een knuffel. Een heerlijke foto die vertrouwen geeft in de mensheid.

De rot zit diep

De GroenLinks-achterban explodeerde. Özdil kreeg per direct een Twitter-verbod opgelegd. Hij reageerde in NRC verrast over de pogingen om hem de mond te snoeren. Özdil verwees naar zijn ideologische voorganger, Fred van der Spek van de PSP, die ook het debat aanging met ideologische tegenstanders. Oprecht, maar enigszins naïef stelde Özdil:

“Dit gaat over iets fundamenteels. Als de geest van progressieve vrijzinnigheid wordt uitgeblazen, is het hek van de dam.”

De ervaring die Özdil kreeg is er één die mensen op ‘rechts’ al heel lang kennen, maar die hij blijkbaar nog niet had meegemaakt, noch verwacht. Zijn partij is niet uit op progressieve vrijzinnigheid. Zijn partij is ook niet uit op een inhoudelijk debat met haar tegenstanders. De waarheid is al bekend en behoeft geen verdere discussie: GroenLinks is een dogmatisch verankerde partij.

Oud-vrienden

Ik kan alleen maar sympathie hebben voor de schok die Özdil gevoeld moet hebben. Toen ik het zelf meemaakte, heb ik het lange tijd niet kunnen plaatsen. Iemand die ik een goede vriend achtte heeft jarenlang zijn frustratie opgekropt over mijn ideologische standpunten. Standpunten die hij verwierp. Zijn veroordeling was stilzwijgend, maar immer aanwezig en drukte een stempel op de sfeer als we als vriendengroep bijeenkwamen. Inhoudelijk werd de discussie niet gevoerd. Dat kapte hij vaak af of het werd omgebogen richting framing. Als er grappen gemaakt werden over Trump, dan was hij haantje de voorste om zijn bijdrage te leveren en klaarde hij zichtbaar op.

De onvermijdelijke breuk was een enorme opluchting. Pas achteraf besefte ik hoe beklemmend ons samenzijn was. Ik sta hier beslist niet alleen in. Talloze mensen die ik spreek hebben iets soortgelijks ervaren. Familie, vrienden, collega’s, buren – de ideologische scheurlijn is diep. Twee aspecten komen iedere keer terug: de weigering om het over de inhoud te hebben en een beklemmende en veroordelende sfeer. Emotioneel trekt dit een zware wissel.

Het Paas-relaas

De Theoloog des Vaderlands, Stefan Paas, maakt zich aan dezelfde zonde schuldig. Recent publiceerde hij een Twitter-draad waarin hij moest en zou bewijzen dat Forum voor Democratie-lijsttrekker Thierry Baudet een racist zou zijn. Hij baseert dit op een vijftal stellingen waarin hij zich met name druk maakt om i) de mensen die Baudet ooit ontmoet heeft en ii) de woorden die hij gebruikt.

De woorden ‘homeopathische verdunning’‘afrikanisering’‘boreaal Europa’‘dominant blank en cultureel’ maar ook Baudet’s zorgen over de effecten van immigratie spelen een belangrijke rol in het Paas-relaas. Wat Paas echter vertikt te doen, is om al zijn vijf standpunten samen te brengen tot dat ene grote idee en dat vervolgens aan te vallen. In plaats daarvan isoleert hij de woorden van hun context, vergroot ze en associeert ze met verworpen gedachtegoed. Dat is een valse en onterechte manier van redeneren.

Wat Baudet namelijk poogt te doen is zijn woorden gebruiken om een gedachte vorm te geven. Hij gebruikt de term ‘boreaal Europa’ om onze cultuur te beschrijven. Hij gebruikt ‘afrikanisering’ en ‘homeopathische verdunning’ om aan te geven dat die cultuur aan het veranderen is. Hij gebruikt ‘dominant blank’ om aan te geven dat hij die verandering niet op prijs stelt. De woorden vormen hun eigen relaas.

Nieuwe woorden

In dat relaas heeft Baudet beslist een punt. De verzorgingsstaat staat onder druk van de nieuwkomers, die onevenredig veel gebruik van hem maken. Criminaliteit vindt buitenproportioneel vaker plaats door allochtonen. Van integratie is nauwelijks sprake. En dan zijn er ook nog de conflicterende waardensystemen van de nieuwkomers met onze cultuur. Dat is het grote idee waar Baudet het over wil hebben. Geen haarkloverij over zinsconstructies om te komen tot formulering van ideeën die onze maatschappij tot voor kort niet kende. Geen muggenzifterij over nieuwe woorden die moeten worden bedacht om deze ideeën voor het voetlicht te brengen.

Framing

Natuurlijk wil Paas niet het grote idee van Baudet aanvallen. Zijn hele framing-kaartenhuis valt in elkaar zodra men doorheeft dat Baudet het al die tijd over cultuur heeft gehad. Daar is Paas niet bij gebaat.

John Cleese

@JohnCleese

I think it’s legitimate to prefer one culture to another

For example, I prefer cultures that do not tolerate female genital mutilation.

Will this will be considered racist by all those who hover, eagerly hoping that someone will offend them – on someone else’s behalf, naturally

DJ@CausticFTexas
Replying to @JohnCleese

Many can’t differentiate between the two or believe that both are an evil. You aren’t allowed to prefer one culture over another. A lot of those same people will tell you how they wouldn’t ever consider living somewhere other than their preferred spot.

13.9K people are talking about this

Paas en GroenLinks staan het nationale debat in de weg. Voor hen is het getolereerde discours in marmer gebeiteld. Iedere afwijking daarvan achten zij een fout idee dat enkel kan leiden tot apocalyptische scenario’s.

Links heeft geen antwoord

Dwarsdenker Özdil is het slachtoffer geworden van de dogma’s binnen het gedachtegoed dat hij zelf aanhangt. Dat is niet de eerste keer en het zal zeker niet de laatste keer zijn. Zoals ik al eerder heb betoogd, heeft het liberaal-sociale politieke spectrum geen antwoord op de zes grote crises van onze tijd: immigratie, integratie, identiteit, islam, EU en klimaat.

Deze thema’s zijn in de ban gedaan. Erover spreken leidt tot agressieve reacties– zoals die van Paas – vanuit het sociaal-liberale morele stelsel. Die reacties kunnen grote gevolgen hebben voor een individu. Om die reden is het goed te begrijpen dat menig burger zijn vingers niet durft te branden aan deze heikele onderwerpen.

Intellectueel failliet

Het intellectuele failliet van het sociaal-liberale morele stelsel is reeds een feit. Het is slechts een kwestie van tijd voordat dit formeel wordt vastgesteld. Hoe wenselijk het ook is, het is een illusie om te denken dat een zinvol gesprek met de aanhangers van het stelsel op dit moment mogelijk is. Het gedachtegoed om met de grote thema’s om te gaan zal verder doorontwikkeld moeten worden buiten het dominante morele stelsel.

Naarmate de zes thema’s aan urgentie winnen – en dat doen ze – zullen steeds meer mensen erover willen praten. Ook zij zullen de toorn van het morele stelsel ondervinden. Binnen politieke partijen zullen meer Özdils volgen. Ook zij zullen geofferd worden op het politiek-correcte altaar.

Over de auteur

De verwijdering van vrije geest Zihni Özdil uit de Tweede Kamerfractie van GroenLinks is de zoveelste tegenvaller in korte tijd. Jesse Klavers wittebroodsweken zijn voorbij.

Van de GroenLinkse gideonsbende die lekker oppositie zou gaan voeren en daarmee het kabinet in het defensief brengen, is nog weinig te merken. Tussen droom en daad staan tegenvallende verkiezingsuitslagen en personele problemen.

De partij die in 2017 met ‘Jessias’ Klaver veertien zetels pakte, deed dat in een feelgoodsfeer van een opgewekte beweging met enthousiaste, volgepakte zalen. En juist in zo’n atmosfeer doet onwelgevallig nieuws meer pijn.

Het bommetje ontplofte dinsdagavond op de Facebookpagina van Zihni Özdil. Het GroenLinks-Kamerlid had Klaver nog geholpen met zijn boek De empathische samenleving, maar maakte bekend dat hij zijn zetel ter beschikking stelde van de partij. Daarover dadelijk meer.

Daarmee is hij het vierde Kamerlid uit de top 8 van de GroenLinkslijst die vertrekt. Twee Kamerleden, Liesbeth van Tongeren en Linda Voortman, kozen voor het wethouderschap en twee Kamerleden bliezen de aftocht na disciplinaire problemen. Vóór Özdil stapte Rik Grashoff op, nadat hij had gejokt over zijn relatie met partijvoorzitter Marjolein Meijer, die vervolgens ook moest stoppen.

De klad zit erin. De Provinciale Statenverkiezingen moesten de generale repetitie worden voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2021. Dan zou GroenLinks de grootste partij moeten worden en Jesse Klaver minister-president. Maar de geoliede campagnemachine haperde: GroenLinks werd vierde. Bij de Europese verkiezingen was het zand nog niet uit de motor verwijderd en eindigde de partij van Klaver weer op de vierde plek. Nota bene ver achter de PvdA, die er in het plan van Klaver al niet meer echt toe had moeten doen.

Geen sleutelpositie

In de senaat verdubbelde GroenLinks afgelopen maandag weliswaar in aantal zetels, maar kreeg niet de sleutelpositie waar de partij van droomde. Het is wederom de PvdA die straks met zes zetels het redelijker alternatief kan worden voor de vierpartijencoalitie.

Als iets duidelijk wordt, is het dat de wittebroodsweken van Jesse Klaver definitief voorbij zijn. De spinverhalen over het vertrek van Kamerlid Özdil door zijn partijgenoten zijn niet fraai. Na de vliegende start van Özdil – die door Klaver was aanbevolen voor de achtste plaats – bleek de praktijk van in een fractie zitten niet zo fijn als hij dacht. Inmiddels staat vast dat er een stapeling van problemen was met en rond Özdil.

Foto

Einde vorig jaar was Özdil een aantal weken vrij omdat hij tegen een burn-out aanzat. In april dit jaar werd hij op de vingers getikt door de partijtop omdat hij op de foto stond met Forum voor Democratie-sympathisant Sid Lukkassen. Beter om voorlopig maar helemaal niet meer te twitteren, vond GroenLinks. Wat Özdil op zijn beurt als muilkorven beschouwde.

Vervolgens verscheen onderwijswoordvoerder Özdil half mei pontificaal in een interview met Trouw, waarin hij zich op eigen houtje tegen het leenstelsel keerde. De officiële partijlijn was toen nog dat GroenLinks het leenstelsel steunde. Partijleider Klaver was in 2015 de medearchitect van die nieuwe manier van studiefinanciering, waarbij de basisbeurs als gift verdween.

De GroenLinksleider werd door het standpunt van zijn Kamerlid gedwongen een paar dagen later zijn vaderschapsverlof te onderbreken om eveneens afstand te nemen van het leenstelsel ‘in de huidige vorm’. “Laat ik het zo zeggen: eind goed, al goed! Meer wil ik er niet over zeggen,’’ aldus Zihni Özdil daags na de opmerkelijke standpuntwijziging van GroenLinks. Dat bleek te vroeg gejuicht. Een week later, op 22 mei, nodigde Klaver Özdil uit op zijn werkkamer voor een gesprek over het nieuwe leenstelselstandpunt van GroenLinks. Daarop dacht Özdil: dat gesprek moet ik opnemen met mijn iPhone. “Ik was bang dat alsnog een variant op het leenstelsel zou worden opgetuigd,” zei Özdil tegen de Volkskrant.

Het tapen van het gesprek mislukte en hij deelde dat met een maatje uit de GroenLinksfractie. Die lichtte vervolgens Klaver in. De politiek leider telde zijn knopen en dacht: wat nu? Zijn we nog veilig als gesprekken worden opgenomen? In een stevig gesprek met Özdil waarbij ook vicefractievoorzitter Kathalijne Buitenweg aanwezig was, bleek het vertrouwen definitief verdwenen. Daarop vergaderde de fractie zónder Özdil en stelde hetzelfde vast.

Özdil maakte geen gebruik van het aanbod om zijn verhaal te doen ten overstaan van de fractie. Opeens verscheen het bericht van zijn vertrek op Facebook. Einde verhaal.

Karaktermoord

Klaver richtte zich aanvankelijk tot zijn leden met de boodschap dat Özdil ‘keer op keer’ afspraken en de onderlinge vertrouwelijkheid schond en ‘ontoelaatbaar gedrag’ vertoonde, waardoor ‘collega’s zich niet meer veilig voelden’. ‘Karaktermoord’, oordeelde Özdil, en daarmee raakte hij een gevoelige snaar. Want stond niet juist Klaver zich altijd voor op het optimistische verhaal?

Geschrokken van de vele reacties heeft Klaver inmiddels spijt van de modder die hij gooide. Een ‘lelijke situatie’, noemt hij het nu, ‘waaraan ik zelf heb bijgedragen’. De beweging die moest leiden tot het premierschap is vooralsnog tot staan gebracht.